Η Ευρώπη φλέγεται για ενοίκια και ακρίβεια: «Κύμα» διαδηλώσεων σε Γαλλία, Αλβανία, Ιταλία, Βέλγιο και Πορτογαλία

Νέοι ανατρέπουν την Ευρώπη: Διαμαρτυρίες για ακρίβεια, στέγη και εκπαίδευση

Οικονομία
Δημοσιεύθηκε  · 5 λεπτά ανάγνωση

Κύμα απειλής κινητοποιήσεων σαρώνει την ευρωπαϊκή ηπείρο από τα τέλη Σεπτεμβρίου, με μαθητές, φοιτητές και νέους να κατακλύζουν πλατείες και δρόμους διεκδικώντας ουσιαστικές λύσεις για την εκπαίδευση, την ακρίβεια και το δικαίωμα στη στέγη. Οι αντιδράσεις, αν και ριζωμένες σε τοπικές συνθήκες, σχεδιάζουν κοινό μοτίβο: μια γενιά που βλέπει το μέλλον της να στεναχORIZεται υπό το βάρος των τιμών και της αβεβαιότητας.

Στον πυρήνα της καταιγίδας η Γαλλία, όπου ο χάος κυριαρχεί από τις 17 Οκτωβρίου. Σχεδόν 300 συλλήψεις σε όλη τη χώρα, δακρυγόνα σε πολλές πόλεις, ένα τουριστικό γραφείο πυρπολημένο στη Λυών και δημαρχεία που εισβάλλονται στη Μασσαλία και τη Λιλ. Το πιο τραγικό: ένας διαδηλωτής στη Σεντ-Ετιέν και ένας φοιτητής στη Λενς χάσανε το χέρι τους από χειροβομβίδες κρότου-λάμψης, γεγονός που οδήγησε σε προσωρινή αναστολή της κυκλοφορίας τους – αν και η απαγόρευση ανακληρήθηκε σύντομα. Το Υπουργείο Εσωτερικών απέστειλε δύο επιπλέον μονάδες ΜΑΤ στη Μασσαλία, ενώ η πλατεία Δημοκρατίας στο Παρίσι μετατράπηκε σε πεδίο μάχης. Οι διαδηλωτές προσπάθησαν να προσεγγίσουν το Υπουργείο Εργασίας και τα Ηλύσια Πεδία, ενώ επιτέθηκαν στα γραφεία του CNews. Ο δήμαρχος του Παρισιού μίλησε για "περίεργη έκταση ζημιών" με ολόκληρους δρόμους να υποστούν καταστροφές, ενώ φωτιές και βανδαλισμός καταγράφηκαν στη Λιμόζ, τη Γκρενόμπλ και αλλού. Στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν λυκειακοί μαθητές, αγρότες, κλιματικοί ακτιβιστές και υποστηρικτές των «Κίτρινων Γιλέκων», ενώ η ένταση ξέσπασε λίγες ώρες πριν τη μεγάλη διαδήλωση των 14:00 τοπικής ώρας.

Στην Αλβανία η κρίση κλιμακώνεται στην πέντε ημέρα διαμαρτυριών, με πρωταγωνιστές τους νέους να ζητούν την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα. Οι συγκρούσεις στα Τίρανα έχουν αφήσει 500 προσαγωγές και τουλάχιστον 207 τραυματίες (132 αστυνομικοί, 58 διαδηλωτές, 17 περαστικοί), ενώ η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα, υδροφόρα και χειροβομβίδες κρότου-λάμψης. Διαδηλωτές έσπασαν βιτρίνες, έβαλαν φωτιές σε κυβερνητικά κτίρια και τράπεζες, πέταξαν μολότοφ και λεηλάτησαν καταστήματα. Ένα τεθωρακισμένο όχημα της αστυνομίας και ένα αυτοκίνητο έξω από το γραφείο του πρωθυπουργού φωτίσθηκαν. Οι διαμαρτυρίες εκκινήθηκαν από σχέδια πολυτελούς θερέτρου στη νότια ακτογραμμή – υποστηριζόμενα μεταξύ άλλων από τον Τζάρεντ Κούσνερ – και εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα. Ο Ράμα αρνείται να παραιτηθεί, γράφοντας στο Facebook: "Η ευθύνη μου είναι ακόμη πιο ξεκάθαρη αυτούς τους δύσκολους καιρούς, να προστατεύσω τους πολίτες μας, να εγγυηθώ τη δικαιοσύνη και να οδηγήσω την Αλβανία μπροστά… να δω την Αλβανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030". Σύμφωνα με αναλυτές, η χώρα λειτουργεί ως κόμβος εγκληματικών οργανώσεων, δυσχεραίνοντας την ένταξη στην ΕΕ.

Στην Ιταλία νέα επεισόδια σημειώθηκαν την 17 Οκτωβρίου στο Μιλάνο, Τορίνο, Μπολόνια και Ρώμη. Στη Μπολόνια ομάδα νεαρών με καλυμμένα πρόσωπα πέταξε πέτρες και μπουκάλια, με την αστυνομία να απαντά με γκλοπ και δακρυγόνα. Στο Τορίνο ακούστηκαν συνθήματα κατά του «Εθνικού Μέλλον» και του Ρομπέρτο Βανάτσι. Στο Μιλάνο, στην πλατεία Ντουόμο, διαδηλωτές πέταξαν πυροσβεστήρες, καπνογόνα και τραπεζάκια, με αποτέλεσμα τραυματισμούς μίας νέας γυναίκας και ενός αστυνομικού στο κεφάλι, καθώς και ~50 συλλήψεις. Τουρίστες και κάτοικοι αναζήτησαν καταφύγιο σε καταστήματα. Στη Ρώμη μεγάλη πορεία του συνδικάτου CGIL (4,5 εκατ. μέλη) πίεσε την κυβέρνηση Μελόνι, με τον γενικό γραμματέα Μαουρίτσιο Λαντίνι να ανακοινώνει γενική απεργία στις 20 Νοεμβρίου – ημερομηνία που ταιριάζει με πανευρωπαϊκή φοιτητική απεργία. Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι τόνισε: "Το να διαδηλώνεις αποτελεί δικαίωμα, το να καταστρέφεις τις πόλεις μας όχι… Η απόρριψη πρέπει να είναι ομόφωνη. Κάθε δισταγμός μετατρέπεται σε δικαιολογία. Η σιωπή είναι απαράδεκτη". Η Έλι Σλάιν καταδίκησε τη βία στο Τορίνο εκφράζοντας αλληλεγγύη στους αστυνομικούς και δημοσιογράφους.

Στην Πορτογαλία, κινητοποιήσεις για τη στέγη ενώθηκαν με τη CGTP το Σάββατο 17 Οκτωβρίου στο Πόρτο, Κοΐμπρα και Λισαβόνα. Σύνθημα: "Αυξήσεις στους μισθούς, καλύτερες συντάξεις και ισχυρές δημόσιες υπηρεσίες. Απέναντι στην ακρίβεια, αλλάζουμε πορεία στην Πορτογαλία!". Εκπρόσωπος της CGTP στην Κοΐμπρα δήλωσε: "Έτοιμοι να καταρρεύσουν είναι οι προϋπολογισμοί των νοικοκυριών. Η ακρίβεια, το κόστος στεγάσεως, τα καύσιμα, ακόμα και το βασικό καλάθι της νοικοκυράς έχουν φτάσει σε απλησίαστες τιμές". Ο Πέδρο Μανουέλ τόνισε: "Συνεχίζουμε τη λαϊκή μας συνέλευση… αυτή η κραυγή αγωνίας είναι η αντίδρασή μας στην αυθαιρεσία των ισχυρών, ένα βροντερό 'ως εδώ' στην κρίση". Ο Χοσέ Μανουέλ Πουρέζα πρόσθεσε: "Μιλάμε για τους ανθρώπους που βλέπουν τα ενοίκιά τους να εκτοξεύονται… Γι' αυτό διαδηλώνουμε, πάντα ειρηνικά". Ο δήμαρχος Λισαβόνας αναγνώρισε "δίκαια τα αίτηματα" αλλά ζήτησε να γίνουν "εντός των νόμιμων πλαισίων".

Στα Βέλγιο, εκατοντάδες διαδήλωσαν στις Βρυξέλλες διαμαρτυρόμενοι για το κόστος της εκπαίδευσης και μεταρρυθμίσεις, με συγκρούσεις, δακρυγόνα και κανόνια νερού. Ο υπουργός Εσωτερικών Μπερνάρ Κεντέν δήλωσε: "Αυτό που εκτυλίσσεται στις Βρυξέλλες δεν αποτελεί πλέον μια απλή διαμαρτυρία. Θα χρησιμοποιηθούν όλα τα απαραίτητα μέσα για την αποκατάσταση της τάξης απέναντι στους ταραχοποιούς".

Παρά τη σχεδόν ταυτόχρονη έκρηξη, οι κινητοποιήσεις δεν συγκροτούν ενιαίο πανευρωπαϊκό κίνημα. Κάθε χώρα φέρει τα δικά της αίτια: η Γαλλία την ακρίβεια και την αγορά, την Αλβανία τη διαφθορά και την ακτογραμμή, την Ιταλία το κόστος ζωής, την Πορτογαλία τη στέγη, το Βέλγιο την εκπαίδευση. Ωστόσο, η χρονική σύμπτωση και η ψηφιακή αλληλεπίδραση μεταξύ συλλογικοτήτων αποκαλύπτουν ένα ευρύτερο κλίμα δυσαρέσκειας που ξεπερνά τα σύνορα και τις ιδεολογίες.