Ευρώπη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης: Νέα μέτρα για ενέργεια και μετανάστευση
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσίασε μετά τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες πέντε κρίσιμες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αναβάθμιση του μηχανισμού κοινών αγορών ενέργειας, ώστε ένας φορέας της αγοράς να μπορεί να εκμεταλλεύεται τη συλλογική αγοραστική δύναμη της Ε.Ε. για διεθνείς αγορές.
Τα μέτρα περιλαμβάνουν την αποδέσμευση 100 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου και ντίζελ μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, την παράταξη του πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, την αναβολή του κανονισμού για το μεθάνιο κατά ένα έτος και τη έναρξη διαλόγου για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια. Η Φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε για το τεράστιο κόστος της κρίσης, σημειώνοντας ότι οι εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχουν κοστίσει 106 δισ. ευρώ, ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί κατά 140% από τα τέλη Φεβρουαρίου.
Στην Ελλάδα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι η κυβέρνηση διατηρεί εφεδρείες για τον χειμώνα, με επανεξέταση της κατάστασης ανά δεκαπενθήμερο, ενώ τόνισε: «Δεν θα αλλάξει τίποτα στα πλεονάσματα» όσον αφορά το αίτημα για δημοσιονομική ευελιξία. Ο ίδιος μετέφερε την προειδοποίηση του Εμανουέλ Μακρόν για τις δυσκολίες επίτευξης συμφωνίας στον προϋπολογισμό μετά το τέλος του έτους.
Ο επερχόμενος επταετής προϋπολογισμός προκαλεί έντονες αντιπαραθέσεις. Η Φον ντερ Λάιεν επέκρινε την ιρλανδική πρόταση, προειδοποιώντας ότι αν προκαθοριστεί το 99,5% των δαπανών, η Ε.Ε. θα στερηθεί περιθωρίου δράσης σε νέες κρίσεις. Ο Πέδρο Σάντσεθ επίσης επέκρινε τη χαμηλή φιλοδοξία της ιρλανδικής πρότασης, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε την κόκκινη γραμμή για τη διατήρηση των κονδυλίων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της Συνοχής.
Στο πεδίο της μετανάστευσης, η Κομισιόν ετοιμάζει ένα νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο έκτακτης απόκρισης για την αντιμετώπιση αιφνίδιων μαζικών αφίξεων, όπως αυτές στη Θέουτα. Η Φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε για την «σκόπιμη εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών» από παράγοντες που στοχεύουν στη διαίρεση των κρατών-μελών. Παράλληλα, η Τζόρτζια Μελόνι και ο Πέδρο Σάντσεθ συμφώνησαν να αναζητήσουν λύση για τους περιορισμούς στα εσωτερικά σύνορα.
Τέλος, οι ηγέτες εξέτασαν την ανάγκη κάλυψης των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας, που εκτιμώνται σε 70 δισ. ευρώ για το 2027, καθώς και τη στάση της Ε.Ε. απέναντι στις εμπορικές ανισορροπίες με την Κίνα.