ΔΝΤ και Παγκόσμια Τράπεζα: Οι φτωχές χώρες πληρώνουν το τιμήμα της ΑΙ και του χρέους
Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, πρώτη επικεφαλής του ΔΝΤ από αναπτυσσόμενη χώρα —τη Βουλγαρία—, δήλωσε ότι οι προηγμένες οικονομίες είναι οι μεγαλύτεροι παραβάτες όσον αφορά τις δημοσιονομικές ανισορροπίες. Σημείωσε ότι τα επίπεδα χρέους των αναπτυσσόμενων χωρών έχουν μειωθεί τα τελευταία χρόνια, ωστόσο η εκτίναξη των αποδόσεων των ομολόγων σε άλλες περιοχές οδήγησε σε αύξηση του κόστους δανεισμού τους. Οι μέσες δαπάνες για την εξυπηρέτηση του χρέους έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με πριν από μία δεκαετία, φτάνοντας το 14% των κρατικών εσόδων, γεγονός που περιορίζει τους διαθέσιμους πόρους για την εκπαίδευση, την υγεία και άλλους κρίσιμους τομείς.
Σε συζήτηση πάνελ το Σάββατο, η Γκεοργκίεβα ανέφερε: «Βρισκόμαστε σε ένα σημείο όπου έχουμε πολύ περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις. Και η προειδοποίησή μου προς όλους είναι η εξής: Μην πέφτετε στην παγίδα εκείνων που προσποιούνται ότι έχουν τις απαντήσεις. Σας εξαπατούν».
Ο Τζος Λίπσκι, αντιπρόεδρος για τα διεθνή οικονομικά στο think tank Atlantic Council, δήλωσε ότι οι συναντήσεις απέτυχαν να αξιοποιήσουν την ευκαιρία για την παροχή κατευθυντήριων γραμμών ή τρόπων παροχής βοήθειας. «Είναι δύσκολο να μιλάμε για τον αναπτυσσόμενο κόσμο, όταν οι προηγμένες οικονομίες δεν έχουν τακτοποιήσει τα του οίκου τους και αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο μιας δημοσιονομικής κρίσης», ανέφερε. «Κι αυτό, σε συνδυασμό με τις πολιτικές συνθήκες σε πολλές από αυτές τις χώρες, καθιστά την αναπτυξιακή βοήθεια μη προτεραιότητα αυτή τη στιγμή».
Ο Μαουρίσιο Καρδένας, πρώην υπουργός Οικονομικών της Κολομβίας και νυν ερευνητής στη Σχολή Διεθνών και Δημόσιων Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Κολούμπια στη Νέα Υόρκη, δήλωσε ότι πολλοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έμειναν με την έντονη αίσθηση ότι «κάτι πραγματικά κακό θα μπορούσε να συμβεί», χωρίς ωστόσο να διαθέτουν έναν ουσιαστικό οδικό χάρτη για την πορεία προς το μέλλον. «Το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα δεν είναι ιδιαίτερα καλά προετοιμασμένα για αυτή τη νέα φάση. Αντιλαμβάνονται ότι κάτι συμβαίνει και φέρνουν ειδικούς στην τεχνητή νοημοσύνη», δήλωσε. «Ωστόσο, στην ουσία, δεν παρέχονται συγκεκριμένες και απτές συμβουλές για το πώς να προετοιμαστεί κανείς απέναντι σε κάτι, η εξέλιξη του οποίου δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητή».
Γεωπολιτικές εντάσεις έγιναν αισθητές στην Μπανγκόκ, όταν σχεδόν οι μισοί σύνεδροι σε συνεδρίαση της διευθύνουσας επιτροπής του ΔΝΤ αποχώρησαν από την αίθουσα την ώρα που έπαιρνε τον λόγο ο Ρώσος υπουργός Οικονομικών. Οι επιθέσεις των Χούθι στο αεροδρόμιο του Ριάντ καθυστέρησαν την άφιξη του Σαουδάραβα υπουργού Οικονομικών Μοχάμεντ αλ-Τζαντάαν, ο οποίος αναγκάστηκε να ταξιδέψει οδικώς έως το Κατάρ προκειμένου να επιβιβαστεί σε πτήση.
Η ίδια η Μπανγκόκ αποτελούσε τρανή υπενθύμιση των προκλήσεων, καθώς τμήματα της πόλης παρέμεναν ακόμη κάτω από το νερό μετά τις πλημμύρες του Σεπτεμβρίου, οι οποίες προκάλεσαν ζημιές ύψους σχεδόν 200 εκατομμυρίων δολαρίων στον βιομηχανικό τομέα της Ταϊλάνδης.
Η Κέιτ Πίκετ, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του York, προέτρεψε τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να εστιάσουν σε μια πιο συμπεριληπτική ανάπτυξη, αντί να εξαναγκάζουν τις αναπτυσσόμενες χώρες σε σκληρές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. «Αν αυξηθεί η ανισότητα, αν εμβαθύνει η φτώχεια, αυτό θα οδηγήσει σε υψηλότερο κόστος για τις χώρες αυτές μακροπρόθεσμα», δήλωσε. «Δεν αρκεί να χαρακτηρίζουμε μια οικονομία ως ανθεκτική. Είναι ανθεκτική μόνο για τους πλούσιους και τους προνομιούχους».
Ο Αϊχάν Κοσέ, αναπληρωτής επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, ανέφερε ότι η παγκόσμια οικονομία αντιμετώπισε το μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ —που προκλήθηκε από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν— καλύτερα από ό,τι αναμενόταν. Ωστόσο, παρόλο που αποφεύχθηκε μια παγκόσμια ύφεση, σημείωσε ότι οι προοπτικές ανάπτυξης, τόσο στις αναπτυσσόμενες όσο και στις ανεπτυγμένες οικονομίες, είναι χειρότερες από ό,τι στο παρελθόν. Η ανάπτυξη είχε ήδη επιβραδυνθεί στις μισές από τις ανεπτυγμένες οικονομίες, ενώ στο σύνολο των αναπτυσσόμενων χωρών παρουσίασε σημαντική επιβράδυνση, πέφτοντας από το 4,4% περίπου στο 3,6%.
«Ο κόσμος ανησυχεί πραγματικά, διότι η ανθεκτικότητα σήμερα δεν αποτελεί εγγύηση για ανθεκτικότητα αύριο», δήλωσε ο Κοσέ. «Τώρα ανησυχούν για το ποιο θα είναι το επόμενο σοκ, καθώς κάθε έξι μήνες —αν όχι κάθε τρεις— προκύπτει ένα νέο σοκ».
Αν και δεν ανακοινώθηκαν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, ο Κοσέ δήλωσε ότι η Παγκόσμια Τράπεζα παραμένει προσηλωμένη στην υποστήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών, ώστε να προετοιμαστούν για τις εξελίξεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη — μεταξύ άλλων, μέσω της κινητοποίησης περισσότερων ιδιωτικών κεφαλαίων, τα οποία πλέον ανέρχονται στο τριπλάσιο των επιπέδων του 2022. Ωστόσο, και η ίδια καλείται να αντιμετωπίσει τη σημαντική μείωση της επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας, καθώς και τις επίμονες δυσκολίες στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων προς τις αναπτυσσόμενες χώρες. «Η πραγματικότητα στο πεδίο είναι αυτή που είναι», ανέφερε χαρακτηριστικά.