Αποκαλύπτεται: Το τριπτύχο GSI-F-35-Τραμπ που δεσμεύει την Αγκυρα
Στο μικροσκόπιο της Αγκυρας μπήκαν η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα και τα μηνύματα που έστειλε μέσω της «Κ» για το καλώδιο GSI, τα ενεργειακά έργα και την «αθόρυβη διπλωματία» στο πλαίσιο των προσπαθειών για την ολοκλήρωση του συγκεκριμένου έργου. Από την τουρκική πλευρά, για το καλώδιο μιλούν πλέον με προσοχή: δεν κάνουν αναφορά σε «έκδοση άδειας» ή σε «μη αδειοδοτημένες ενέργειες», όπως είχε δηλώσει το υπουργείο Αμυνας, αλλά σε «συντονισμό και συνεννόηση με τη χώρα σημαίας» του πλοίου. Γνωστοποίηση του έργου από την πρεσβεία της Γαλλίας, χώρας σημαίας του πλοίου που θα εκτελέσει την πόντιση, περιμένει η Τουρκία, χωρίς πλέον να γίνονται αναφορές σε «έκδοση άδειας».
Στην τουρκική πρωτεύουσα, πάντως, με αφορμή τις δηλώσεις του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα για την πιθανότητα επιστροφής της Αγκυρας στο πρόγραμμα F-35, διαπιστώνουν πως θα υπάρξουν επιπλέον καθυστερήσεις, καθώς οι υποσχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι αρκετές για να καμφθούν τα εμπόδια. Αξιόπιστες πηγές αναφέρουν πως επισήμως οι ΗΠΑ απαιτούν την απομάκρυνση των S-400 για να ξεκινήσουν οι συζητήσεις για την άρση των κυρώσεων για τα F-35. Ωμως, στο παρασκήνιο, υπάρχουν αναφορές πως οι ΗΠΑ περιμένουν από την Αγκυρα να υπογράψει τη μεγάλη σύμβαση για αγορά και εκσυγχρονισμό των F-16. Το κόστος για την αγορά 40 F-16 Viper και τον εκσυγχρονισμό 80 F-16 μαζί με τα πυρομαχικά ήταν αρχικά 23 δισ. δολάρια. Αργότερα υπήρξαν πληροφορίες πως η Τουρκία θα αγόραζε μόνο 40 F-16 με κάποια πυρομαχικά, με το κόστος να μειώνεται στα 8 δισ. δολάρια.
Ωστόσο, στα επιτελεία και στην κυβέρνηση μέχρι τώρα επικρατούσε η άποψη πως η Τουρκία θα μπορούσε να μην ασχοληθεί με τα F-16. Σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχουν αξιωματούχοι που αναφέρουν πως τα συγκεκριμένα αεροσκάφη είναι παλαιότερης γενιάς, με υψηλό κόστος εκσυγχρονισμού, και υποστηρίζουν πως η Αγκυρα πρέπει να επενδύσει στο μέλλον, δηλαδή στα Eurofighter, 20 από τα οποία αγοράζει από τη Μεγάλη Βρετανία, με το πρώτο να φτάνει το 2030, στα F-35 (αν προχωρήσουν οι διαβουλεύσεις), στο τουρκικής κατασκευής KAAN, το οποίο αναμένεται να ενταχθεί το 2032, αλλά και στα μη επανδρωμένα μαχητικά και άλλα αεροσκάφη.
Η αντιπολίτευση στην Τουρκία αποκαλύπτει πως το Κατάρ δεν έχει συναινέσει στην παραχώρηση 12 μεταχειρισμένων Eurofighter, όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί, λόγω του πολέμου που έχει ξεσπάσει στην περιοχή και των εξελίξεων με το Ιράν και την Υεμένη. Η Αγκυρα αναζητεί λύσεις για την αεροπορία, καθώς υπάρχουν αυξημένες επιχειρησιακές ανάγκες που εκτείνονται πέραν των τουρκικών συνόρων – στέλνει μαχητικά μέχρι και στη Σομαλία, ενώ τώρα ετοιμάζεται να βοηθήσει στρατιωτικά τη Σαουδική Αραβία στο πλαίσιο της Συμμαχίας της Μέκκας.
Εν τω μεταξύ, η επίσκεψη Ρούμπιο και ο συμβολισμός της ομιλίας του στην Πνύκα, αλλά και η μη επίσκεψή του στην Αγκυρα, προκάλεσαν εντύπωση στην Τουρκία. Ο Τούρκος πρώην διπλωμάτης και νυν βουλευτής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος Ναμίκ Ταν, με μήνυμά του, ανέφερε ότι «η επιλογή αυτή δημιουργεί την υποψία ότι ο Ρούμπιο χαράσσει τα γεωγραφικά όρια της Δύσης στο Αιγαίο Πέλαγος, αφήνοντας την Τουρκία εκτός. Αλλωστε, το γεγονός ότι ο Ρούμπιο έφτασε μέχρι την Αθήνα χωρίς να πραγματοποιήσει επίσκεψη στην Αγκυρα είναι από μόνο του ιδιαίτερα ενδιαφέρον.»
»Την ίδια στιγμή, όσοι κυβερνούν την Τουρκία, υιοθετώντας μια κοντόφθαλμη λογική άμεσου πολιτικού οφέλους, έχουν εναποθέσει όλα τους τα χαρτιά στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, χωρίς να σκέφτονται καθόλου το αύριο. Αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως μια συνηθισμένη χώρα της Μέσης Ανατολής και μάλιστα δείχνουν πρόθυμους να αποδεχθούν την ένταξή της στον αραβικό κόσμο».
Στην Τουρκία, πάντως, εξακολουθούν να κυκλοφορούν σενάρια πως η Αγκυρα ενδέχεται τις επόμενες ημέρες να προωθήσει τον Τούρκο διπλωμάτη Φεριντούν Σινιρλίογλου ως υποψήφιο γενικό γραμματέα του ΟΗΕ. Ο έμπειρος αναλυτής Σεντάτ Εργκίν, σε άρθρο του στην εφημερίδα Oksijen, αναφέρει ότι «οι στενές σχέσεις του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς και το γεγονός ότι ο Τραμπ υποστηρίζει με ενθουσιασμό τον Ερντογάν, θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικό πλεονέκτημα για την Τουρκία. Αντίστοιχα, particolare σημασία έχουν και οι σχέσεις της Αγκυρας με τη Ρωσία του Βλαντιμίρ Πούτιν».
Πάντως, στη γειτονική χώρα δεν αγνοούν πως οι σχέσεις με το Ισραήλ βρίσκονται σε κακό επίπεδο και δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο το Ισραήλ να επιχειρήσει να εμποδίσει την υποψηφιότητα και να κινητοποιήσει το φιλοϊσραηλινό λόμπι στις ΗΠΑ. Ο Σινιρλίογλου έχει διατελέσει πρέσβης της Τουρκίας στο Τελ Αβίβ και είχε αναπτύξει στενές σχέσεις με το Ισραήλ.