Έντονη ανησυχία κυριαρχεί στην κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι μετά τις ταραχές και τις λεηλασίες εμπορικών καταστημάτων που ξέσπασαν στο Μιλάνο, τη Μπολόνια και το Τορίνο. Σύμφωνα με τα στοιχεία, στις συγκεντρώσεις συμμετείχαν μαζικά ανήλικοι που δεν είχαν καμία σχέση με πολιτικά οργανωμένους χώρους ή κόμματα, αλλά οργανώθηκαν «άμορφα» μέσω του διαδικτύου υπό το hashtag #italiainpiazza. Η πρωθυπουργός συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη για τη δημόσια τάξη, ενώ ταυτόχρονα στο διαδίκτυο εμφανίστηκε κείμενο ενός άγνωστου μέχρι τώρα κινήματος με την ονομασία «17 Οκτώβρη», το οποίο προαναγγέλλει κινητοποιήσεις κάθε Σάββατο με στόχο την πτώση της κυβέρνησης.

Οι συλλήψεις την Κυριακή στο Μιλάνο ανέρχονται σε 32, ενώ 271 άτομα προσήχθησαν για συμμετοχή στα επεισόδια. Από τους προσαχθέντες, 220 είναι ανήλικοι και 60 έχουν ξένη υπηκοότητα. Τα στοιχεία από τις συγκρούσεις του Σαββάτου, όταν τα επεισόδια επεκτάθηκαν στην περιοχή της Πιάτσα Ντουόμο, αποτυπώνουν τη μεγάλη συμμετοχή νέων που δεν είχαν απασχολήσει κατά το παρελθόν τις Αρχές. Από τους 72 νεαρούς που οδηγήθηκαν στην αστυνομική διεύθυνση του Μιλάνου, 44 ήταν ανήλικοι, όπως και 9 από τους 16 συλληφθέντες.

Αρκετοί φέρεται να είναι Ιταλοί δεύτερης γενιάς, παιδιά μεταναστών που μεγάλωσαν στα προάστια ή σε μικρότερες πόλεις και κατέβηκαν στο κέντρο του Μιλάνου, όπου σημειώθηκαν καταστροφές και λεηλασίες καταστημάτων πολυτελείας. Μεταξύ όσων εντοπίστηκαν να διαδηλώνουν με καλυμμένα πρόσωπα το βράδυ του Σαββάτου περιλαμβάνονταν ακόμη και παιδιά περίπου 12 ετών.

Οι πρώτες έρευνες δείχνουν ότι η βία δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε οργανωμένες πολιτικές ομάδες. Στο Τορίνο, όπου η παρουσία αναρχικών που συνδέονται με την κατάληψη Askatasuna —η οποία έχει πλέον εκκενωθεί από την αστυνομία— οδήγησε τις Αρχές να περιμένουν πιο «πολιτικά» χαρακτηριστικά, η επίθεση στο βιβλιοπωλείο Feltrinelli ενισχύει την εκτίμηση ότι η ιδεολογική ταυτότητα δεν εξηγεί το σύνολο των επεισοδίων, όπως αναφέρει η Corriere della Sera. Αντίθετα, οι Αρχές εκτιμούν ότι οι καταστροφές φαίνεται να τροφοδοτούνται από μια διάχυτη, αδιαφοροποίητη οργή, η οποία μπορεί να ξεπεράσει τα όρια της οργανωμένης διαμαρτυρίας. Ενδεικτικό είναι ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ακτιβιστές κοινωνικών κέντρων αποχώρησαν γρήγορα από τη διαμαρτυρία μόλις άρχισαν οι συγκρούσεις να κλιμακώνονται, επιδιώκοντας να μη συνδεθούν με τα όσα ακολούθησαν.

Η εικόνα διαφέρει από πόλη σε πόλη. Στη Ρώμη, η διαδήλωση στην οποία συμμετείχε και το συνδικάτο CGIL δεν συνοδεύτηκε από ανάλογης έκτασης επεισόδια, καθώς η περιφρούρηση των διοργανωτών και τα προληπτικά μέτρα της αστυνομίας συνέβαλαν στην αποτροπή τους. Στη Βερόνα, αντίθετα, ακροδεξιοί εμφανίστηκαν στους δρόμους για να αντιμετωπίσουν τους διαδηλωτές, κάτι που επίσης προκαλεί ανησυχία καθώς δεν είναι απίθανο, αν συνεχιστούν οι διαδηλώσεις, να πάρουν τροπή συγκρούσεων και με τους ακροδεξιούς.

Στο διαδίκτυο αναρτήθηκε κείμενο του κινήματος «17 Οκτώβρη», το οποίο διαμηνύει ότι οι κινητοποιήσεις θα συνεχιστούν μέχρι την πτώση της κυβέρνησης Μελόνι και προαναγγέλλει διαδηλώσεις κάθε Σάββατο σε σειρά ιταλικών πόλεων. «Οι βίαιοι είστε εσείς που μας αρνηθήκατε το μέλλον, τώρα θα το πάρουμε πίσω», αναφέρεται στην ανάρτηση, η οποία περιλαμβάνει και «συμβουλές» για την αποφυγή συλλήψεων πριν και μετά τις διαδηλώσεις. Τα καλέσματα αναπαράγονται μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, χωρίς να φέρουν την υπογραφή γνωστών οργανώσεων ή προσώπων. Σύμφωνα με τα ιταλικά μέσα ενημέρωσης, στις έρευνες συμμετέχει η αστυνομία ηλεκτρονικού εγκλήματος και οι υπηρεσίες ασφαλείας, όμως μέχρι στιγμής δεν έχουν καταφέρει να εντοπίσουν τους διοργανωτές.

Το βασικό πρόβλημα για τις Αρχές είναι ότι οι κινητοποιήσεις οργανώνονται συχνά μέσα σε ελάχιστο χρόνο και μεταδίδονται από πλατφόρμα σε πλατφόρμα, δυσχεραίνοντας τον εντοπισμό των διοργανωτών. Όταν υπάρχουν αναγνωρίσιμα πρόσωπα και οργανώσεις, οι αρχές μπορούν τουλάχιστον να επιδιώξουν διάλογο και να διαπραγματευτούν όρους διεξαγωγής των διαδηλώσεων.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι αναμένεται να προεδρεύσει έκτακτης σύσκεψης στο κυβερνητικό μέγαρο Παλάτσο Κίτζι, με αντικείμενο τη διαχείριση της δημόσιας τάξης. Οι υπηρεσίες του υπουργείου Εσωτερικών εκτιμούν ότι ο έλεγχος των κινητοποιήσεων είναι ιδιαίτερα δύσκολος, ακριβώς επειδή οι συγκεντρώσεις ανακοινώνονται και οργανώνονται σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, έχουν ήδη ανακοινωθεί νέα καλέσματα: πορεία διαμαρτυρίας στο Τορίνο στις 24 Οκτωβρίου και μαζική διαδήλωση στη Ρώμη στις 30 Οκτωβρίου.

Η ανησυχία των αρχών δεν αφορά μόνο το μέγεθος των επόμενων συγκεντρώσεων, αλλά και το ενδεχόμενο η κοινωνική δυσαρέσκεια να λειτουργήσει ως σημείο συσπείρωσης και για άλλες ομάδες πολιτικές και κοινωνικές. Σημειώνεται ότι στο νότο της χώρας, μακριά από τα αστικά και βιομηχανικά κέντρα του βορρά, υπάρχουν κινητοποιήσεις των οδηγών φορτηγών, αλλά και αγροτών για τις τιμές στο ντίζελ. Μάλιστα στην Καμπανία οι οδηγοί φορτηγών έχουν αποκλείσει την εθνική οδό, ενώ στη Νάπολη έχουν αποκλείσει και το λιμάνι.