Η ΕΕ βυθίζεται σε μια «τέλεια πολιτική καταιγίδα», προειδοποιεί το POLITICO σε εκτενές ρεπορτάζ που αποκαλύπτει το μέγεθος της κρίσης. Μετά την τελευταία Σύνοδο Κορυφής, όπου η αδιαπραγμάτευση για τον προϋπολογισμό γύμνωσε τις ραγδαίες διαφωνίες, το μπλοκ καλείται να διαχειριστεί τον μεγαλύτερο προϋπολογισμό στην ιστορία του, ένα τεράστιο χρηματοδοτικό κενό για την Ουκρανία και γεωπολιτικές πιέσεις από ΗΠΑ και Κίνα — όλα αυτά ενώ εσωτερικές πολιτικές αναταραχές απειλούν με παράλυση χώρες που αντιστοιχούν στο 60% του ΑΕΠ και του πληθυσμού της Ένωσης.

«Όλοι κατανοούσαν ότι πρέπει να καταλήξουμε… σε μια πολιτική συμφωνία έως το τέλος του έτους», δήλωσε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης στο POLITICO. Ωστόσο, οι βουλευτικές εκλογές στην Ισπανία τον επόμενο μήνα καθιστούν τον στόχο ανέφικτο, ενώ η Γαλλία, η Ιταλία και άλλες χώρες προετοιμάζονται για εκλογικές αναμετρήσεις το 2025, επιδεινώνοντας την εικόνα.

«Η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανές δίλημμα: οι τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες της οδεύουν είτε προς εκλογικές αναμετρήσεις είτε προς πολιτική αναταραχή, γεγονός που ενδέχεται να παραλύσει την ικανότητα της Ένωσης να επιτύχει οποιοδήποτε ουσιαστικό αποτέλεσμα», σχολιάζει το POLITICO. Στην Ισπανία η Κεντροδεξιά και η άκρη Δεξιά αναδύονται, στη Γαλλία η Μαρίν Λεπέν προηγείται στα σκαριφήματα για τις προεδρικές του Απριλίου, στη Γερμανία το AfD ενισχύεται ρίχνοντας σκιές στην καγκελαρία του Φρίντριχ Μερτς, και η Ιταλία της Τζόρτζια Μελόνι βλέπει εκλογές το 2027.

Τα αποτελέσματα ήδη φαίνονται: η Σύνοδος απέτυχε να προωθήσει τον προϋπολογισμό των 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ και μπλόκαρε σε έντονη αντιπαράθεση για την ενέργεια. Συνέδριοι προγραμματισμένοι για Νοέμβριο και Δεκέμβριο, αλλά αν δεν βγει συμφωνία, οι διαπραγματεύσεις θα τραβηχτούν έως το 2027 — χρονιά που οι εκλογές θα τις επισκιάσουν και οι κυβερνήσεις θα γίνουν πιο απρόθυμες στους συμβιβασμούς.

«Η παράλυση, την οποία φοβούνται οι Βρυξέλλες καθώς εντείνεται ο εκλογικός κύκλος στην Ευρώπη, αρχίζει ήδη να εκδηλώνεται», γράφει το POLITICO. Έξι διπλωμάτες και αξιωματούχοι, μιλώντας ανώνυμα, ζωγραφίζουν αισιόδοξο μέλλον. «Του χρόνου, τα πράγματα θα είναι χειρότερα», τόνισε υψηλόβαθμος ευρωπαϊκός διπλωμάτης. Η Carla Tavares, ευρωβουλευτής Σοσιαλιστών και συνεπικεφαλής για τον προϋπολογισμό, πρόσθεσε: «Είναι αλήθεια, εξαιτίας αυτού του εκλογικού χρονοδιαγράμματος… την επόμενη χρονιά η κατάσταση θα είναι πολύ πιο δύσκολη, τόσο στα κράτη-μέλη όσο και εντός του [Ευρωπαϊκού] Κοινοβουλίου».

«Η εσωτερική δυσλειτουργία της ΕΕ δύσκολα θα μπορούσε να εκδηλωθεί σε χειρότερη συγκυρία», συνεχίζει το ρεπορτάζ. «Από την υπονόμευση της διατλαντικής συμμαχίας εκ μέρους του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, έως το διαρκώς διευρυνόμενο εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες γεωπολιτικές και οικονομικές πιέσεις σε πολλαπλά μέτωπα».

Ο Βέλγος πρωθυπουργός Bart De Wever προειδοποίησε ότι δυνάμεις επιδιώκουν τον διχασμό της ΕΕ, αναφερόμενος σε κράτη ανατολικά και δυτικά των Βρυξελλών: «Και, φυσικά, διαθέτουν σημεία από τα οποία μπορούν να μας πλήξουν». Πιο ευθύς ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Λιθουανίας Gabrielius Landsbergis: «Αυτή τη στιγμή δεχόμαστε επίθεση από τρεις πλευρές: από τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα».

Το POLITICO αναλύει: «Η Ουάσιγκτον αμφισβητεί τις παραδοσιακές συμμαχίες που αποτελούσαν, επί γενιές, τον πυλώνα της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Η Μόσχα διεξάγει έναν “πόλεμο σκιών” σε όλη την Ευρώπη, που εκτείνεται από κυβερνοεπιθέσεις και δολιοφθορές μέχρι μια απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας - περιστατικό για το οποίο το Βερολίνο επέρριψε την ευθύνη στο Κρεμλίνο. Το Πεκίνο, από την πλευρά του, ενισχύει τον έλεγχό του σε κρίσιμες εφοδιαστικές αλυσίδες και κατακλύζει τις ευρωπαϊκές αγορές με φθηνά εξαγόμενα προϊόντα».

Για την Ουκρανία, τα νέα είναι ζοφερά: δημοσιονομικό έλλειμμα 30-35 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025, ενώ η Ρωσία χτυπάει ενεργειακές υποδομές. «Οι επόμενοι μήνες διαγράφονται “εξαιρετικά ζοφοροί” για το Κίεβο», δήλωσε ο Landsbergis. «Όλο το βάρος πέφτει στους ώμους των Ευρωπαίων». Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στη Σύνοδο ήταν σαφής: «Αν η Ουκρανία καταρρεύσει, 20 εκατομμύρια Ουκρανοί θα κατακλύσουν την ΕΕ».

Μια λύση θα ήταν τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία 200 δισεκατομμυρίων ευρώ που δεσμεύονται στο Euroclear στις Βρυξέλλες, αλλά δεν φαίνεται σύγκλιση — το Βέλγιο, που βέτο επρόσθεσε στο παρελθόν, παραμένει αμετακίνητο. Άλλες λύσεις, όπως κοινό χρέος, απαιτούν δύσκολους συμβιβασμούς σε περιβάλλον όπου τα περιθώρια στενεύουν.

Τα προβλήματα ξεφεύγουν τον προϋπολογισμό. «Έχουμε πλέον μια Ευρώπη χωρίς ξεκάθαρο ηγέτη», τόνισε άλλος διπλωμάτης. «Η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είναι ισχυρή. Αλλά δεν έχουμε κάποια Μέρκελ ή κάποιον Μιτεράν». Τέσσερις διπλωμάτες ανέφεραν ότι ο Μακρόν παραδέχθηκε σε κλειστή συνεδρίαση ότι στα τελευταία μήνες της θητείας του δεν θα έχει νομιμοποίηση για να υπογράψει συμφωνία προϋπολογισμού.

Στην Ισπανία, οι δημοσκοπήσεις βλέπουν ήττα του Πέδρο Σάντσεθ στις 29 Νοεμβρίου — ακριβώς όταν οι ηγέτες συναντιούνται στις 13 και 26 Νοεμβρίου. Η Μαδρίτη δεν θα σχηματίσει κυβέρνηση πριν τον Ιανουάριο, ρισκάροντας να εκτροχιάσει τις συζητήσεις. Στη Γερμανία, η άνοδος του AfD και η πτώση δημοτικότητας του Μερτς κάνουν αβέβαιη τη διαθεσιμότητά του για συμβιβασμούς, ενώ στην Ιταλία η Μελόνι μπορεί να προκηρύξει εκλογές νωρίτερα του 2027.

Ο Αντόνιο Κόστα απέρριψε τους φόβους: «Σχεδόν κάθε μήνα έχουμε κάπου εκλογές. Αν περιμέναμε να μην υπάρχουν εκλογές, δεν θα μπορούσαμε ποτέ να εγκρίνουμε νέο προϋπολογισμό». Ανώτερο στέλεχος πρότεινε τον Ιανουάριο ως «τελευταία ευκαιρία επίτευξης συμφωνίας, προτού οι πολιτικές αναταράξεις στην Ευρώπη καταστήσουν τον συμβιβασμό ακόμη πιο δύσκολο». Ο Siegfried Mureșan, συνεπικεφαλής του ΕΛΚ για τον προϋπολογισμό, το έβαλε απλά: «Οι ηγέτες της ΕΕ έχουν κινηθεί “υπερβολικά αργά”. Ο χρόνος τελειώνει».