«Ατμομηχανή» των δημόσιων εσόδων παραμένει και για το 2026 ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας, καθώς η συνεχιζόμενη άνοδος των τιμών σε προϊόντα και υπηρεσίες «καίει» τους καταναλωτές αλλά ταυτόχρονα τροφοδοτεί τα κρατικά ταμεία. Τα επίσημα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού για τον Ιανουάριο αποκαλύπτουν μια σύνθετη εικόνα, όπου η ακρίβεια και οι στρατηγικές συμβάσεις διαμορφώνουν το τελικό αποτέλεσμα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, τα έσοδα για τον πρώτο μήνα του έτους ανήλθαν σε 3,136 δισ. ευρώ, σημειώνοντας υπέρβαση 257 εκατ. ευρώ έναντι του αρχικού στόχου. Ωστόσο, η υπέρβαση αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού. Χωρίς το ποσό των 306 εκατ. ευρώ από τη συγκεκριμένη σύμβαση, τα έσοδα από τον ΦΠΑ θα εμφάνιζαν μείωση 49 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τις προβλέψεις.

Η Ελλάδα συνεχίζει να καταλαμβάνει υψηλές θέσεις στην έμμεση φορολογία παγκοσμίως, σύμφωνα με τα δεδομένα του ΟΟΣΑ. Ο ΦΠΑ και οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης σε καύσιμα, καπνό και αλκοόλ αποτελούν τις κύριες πηγές εσόδων, επιβαρύνοντας δυσανάλογα τα χαμηλά εισοδήματα και προκαλώντας ανισότητες στην κατανομή των βαρών. Συνολικά, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 6,118 δισ. ευρώ, οριακά αυξημένα κατά 0,6% έναντι του στόχου.

Αναλύοντας τις επιμέρους κατηγορίες, τα έσοδα από «Φόρους» έφτασαν τα 6,118 δισ. ευρώ. Αν εξαιρεθεί η Εγνατία Οδός, τα έσοδα περιορίζονται στα 5,812 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας υστέρηση 5,3%. Η κάμψη αυτή αποδίδεται κυρίως στη μειωμένη είσπραξη ΦΠΑ και ΕΦΚ που συνδέονται με τα ενεργειακά προϊόντα. Συγκεκριμένα:

• Τα έσοδα ΦΠΑ ανήλθαν σε 3,136 δισ. ευρώ (+257 εκατ. ευρώ).
• Οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης διαμορφώθηκαν στα 393 εκατ. ευρώ (-154 εκατ. ευρώ).
• Οι φόροι ακίνητης περιουσίας άγγιξαν τα 90 εκατ. ευρώ (-8 εκατ. ευρώ).
• Ο φόρος εισοδήματος ανήλθε σε 2,059 δισ. ευρώ (-43 εκατ. ευρώ).

Στο δημοσιονομικό πεδίο, ο Ιανουάριος του 2026 έκλεισε με πλεόνασμα 2,288 δισ. ευρώ στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού, ποσό υπερπολλαπλάσιο του στόχου των 543 εκατ. ευρώ. Το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στα 3,511 δισ. ευρώ, έναντι πρόβλεψης για 1,751 δισ. ευρώ. Παρά την εντυπωσιακή εικόνα, η «καθαρή» υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα υπολογίζεται σε 109 εκατ. ευρώ, αφού αφαιρεθούν ετεροχρονισμοί πληρωμών ύψους 1,272 δισ. ευρώ προς φορείς της γενικής κυβέρνησης και 379 εκατ. ευρώ για επενδυτικές δαπάνες.

Τέλος, οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού περιορίστηκαν στα 3,851 δισ. ευρώ, όντας μειωμένες κατά 1,709 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Η απόκλιση αυτή οφείλεται κυρίως σε καθυστερήσεις μεταβιβάσεων προς τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης, γεγονός που επηρεάζει την ταμειακή εικόνα του πρώτου μήνα του έτους.