Η γεωπολιτική σκακιέρα στη Μέση Ανατολή φλέγεται και η παγκόσμια αγορά ενέργειας βρίσκεται σε οριακό σημείο. Στην καρδιά της έντασης βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, η «αρτηρία» από την οποία διέρχεται το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Έξι κράτη του Κόλπου εξαρτώνται απόλυτα από αυτό το πέρασμα, και οποιαδήποτε διαταραχή θα μπορούσε να προκαλέσει οικονομικό σεισμό. Ο Κλέιτον Σάιγκλ, ανώτερος ερευνητής στο Center for Strategic & International Studies (CSIS), αναλύει τέσσερα σενάρια που δείχνουν πώς μια σύρραξη με το Ιράν θα μπορούσε να αλλάξει τα πάντα.

Το πρώτο σενάριο αφορά τον αποκλεισμό των ιρανικών εξαγωγών από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Στο στόχαστρο μπαίνει το νησί Χαργκ, ο βασικός κόμβος φόρτωσης της Τεχεράνης. Μια τέτοια κίνηση θα στερούσε 1,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από την αγορά, στέλνοντας τις τιμές 10-12 δολάρια υψηλότερα ανά βαρέλι. Παρά το γεγονός ότι η κατάσταση θα ήταν αναστρέψιμη, τα ασφάλιστρα κινδύνου θα κρατούσαν το κόστος στα ύψη για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Στο δεύτερο σενάριο, το Ιράν αντεπιτίθεται στοχεύοντας αραβικά δεξαμενόπλοια με drones, πυραύλους και νάρκες. Εδώ οι αριθμοί ζαλίζουν: επηρεάζονται έως και 18 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μη ιρανικού πετρελαίου. Η τιμή του βαρελιού θα ξεπερνούσε ακαριαία τα 90 δολάρια, συμπαρασύροντας το κόστος των καυσίμων σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Η κατάσταση γίνεται εκρηκτική στο τρίτο σενάριο, όπου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πλήττουν απευθείας τις ιρανικές πετρελαϊκές υποδομές. Εκτός από τις εξαγωγές, θα χανόταν και η εγχώρια παραγωγή του Ιράν, ύψους 1,5 εκατομμυρίου βαρελιών. Με τις εγκαταστάσεις κατεστραμμένες για καιρό, το πετρέλαιο θα εκτοξευόταν πάνω από τα 100 δολάρια, δημιουργώντας ένα μόνιμο έλλειμμα προσφοράς.

Ο απόλυτος ενεργειακός εφιάλτης περιγράφεται στο τέταρτο σενάριο. Αν η Τεχεράνη χτυπήσει απευθείας αραβικές εγκαταστάσεις παραγωγής και επεξεργασίας, οι τιμές θα μπορούσαν να σπάσουν το φράγμα των 130 δολαρίων, θυμίζοντας τις μαύρες μέρες της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Παράλληλα, το φυσικό αέριο (LNG) του Κατάρ θα βρισκόταν σε κίνδυνο, προκαλώντας άλμα στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος διεθνώς.

Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν εναλλακτικούς αγωγούς, όμως η χωρητικότητά τους είναι περιορισμένη και δεν αρκεί για να καλύψει το κενό. Για χώρες όπως το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Κατάρ, δεν υπάρχει εναλλακτική διαδρομή. Σε αντίθεση με παλαιότερες κρίσεις, όπως η επιχείρηση «Midnight Hammer», το καθεστώς του Ιράν αντιμετωπίζει σήμερα μια πρωτοφανή υπαρξιακή απειλή. Αν η Τεχεράνη αισθανθεί ότι δεν έχει τίποτα πλέον να χάσει, η ενεργοποίηση αυτών των καταστροφικών σχεδίων εις βάρος των παγκόσμιων ροών πετρελαίου φαντάζει ως η έσχατη, επικίνδυνη επιλογή του.