Ο Copernicus, το παρατηρητήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης για το κλίμα, ανακοίνωσε σήμερα ότι το 52% της Ευρώπης εκτέθηκε σε επίπεδο-ρεκόρ έντονης θερμικής καταπόνησης κατά το εξαιρετικά θερμό καλοκαίρι που διένυσε η ήπειρος.

Εν μέρει λόγω της κλιματικής αλλαγής, η Ευρώπη υπερθερμαίνεται με τον ταχύτερο ρυθμό στον κόσμο. Υπέστησε σχεδόν ακατάπαυστα κύματα ζέστης, τα οποία ξεκίνησαν ασυνήθιστα νωρίς, την άνοιξη, καταρρίπτοντας ρεκόρ θερμοκρασιών και προκαλώντας δεκάδες χιλιάδες πλεονάζοντες θανάτους.

Η θερμική καταπόνηση καταγράφεται όταν οι φυσικοί μηχανισμοί που βοηθούν τον οργανισμό να μειώσει τη θερμοκρασία δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν. Οι συνέπειες κυμαίνονται από ζαλάδες και πονοκεφάλους έως πολυοργανική ανεπάρκεια και θάνατο.

Η Σαμάνθα Μπέρτζες, ερευνήτρια για το κλίμα στο ευρωπαϊκό κέντρο μεσοπρόθεσμων μετεωρολογικών προγνώσεων (CEPMMT), που διαχειρίζεται το πρόγραμμα Κοπέρνικος, τόνισε: «Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του 2026 ήταν ότι η ζέστη ήταν αξιοσημείωτη όχι μόνο λόγω της έντασής της, αλλά και εξαιτίας της γεωγραφικής έκτασής της».

Το καλοκαίρι που μόλις τέλειωσε ήταν το πιο θερμό που έχει μετρηθεί ποτέ στη Δυτική Ευρώπη. Συμπεριλάμβανε τέσσερα από τα δέκα πιο εντατικά κύματα ζέστης που έζησε ποτέ η ήπειρος, ιδίως στη Γαλλία, στη Βρετανία και στο Βέλγιο, σύμφωνα με την υπηρεσία.

Ωστόσο, το κύμα ζέστης του 2003 παραμένει χειρότερο, όταν ληφθούν υπόψη η διάρκεια και η ένταση των φαινομένων συνδυαστικά, όπως διευκρίνισε ο Κοπέρνικος.

Το 2026 καταμετρήθηκαν 17 ημέρες κατά τις οποίες τουλάχιστον το 60% της Δυτικής Ευρώπης καταγράφηκαν θερμοκρασίες άνω των 30 βαθμών Κελσίου. Ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 11 το 2003 και επτά το 2025.

Η κατάσταση αυτή έθεσε το 52% των Ευρωπαίων σε «πολύ ισχυρή» θερμική καταπόνηση, που αντιστοιχεί σε αίσθηση θερμοκρασίας άνω των 38 βαθμών Κελσίου. Περίπου το 80% της ηπείρου βρίσκεται σε «ισχυρή» θερμική καταπόνηση, με αίσθηση θερμοκρασίας πάνω από τους 32 βαθμούς Κελσίου.

Οι συνθήκες αυτές παρατηρήθηκαν για αριθμό-ρεκόρ 41 ημερών, πέντε ημέρες περισσότερες από ό,τι το 2023, χρονιά ιστορικού καύσωνα.

«Το καλοκαίρι του 2026 έδειξε σε ποιον βαθμό η θερμική καταπόνηση γίνεται πιο εκτεταμένη και πιο επίμονη», ανέλυσε η κ. Μπέρτζες, προσθέτοντας ότι πρόκειται για την κυριότερη αιτία θνησιμότητας που συνδέεται με τις μετεωρολογικές συνθήκες σε παγκόσμια κλίμακα.

Το καλοκαίρι σημαδεύτηκε επίσης από ξηρές συνθήκες. Καταγράφηκαν οι χαμηλότερες ποταμιές ροές που έχουν καταγραφεί ποτέ από την έναρξη της τήρησης στοιχείων για αυτές, το 1992. Οι χαμηλές ροές προκάλεσαν προβλήματα στις μεταφορές εμπορευμάτων και επιτείναν τις εντάσεις στην άρδευση, στην ψύξη των πυρηνικών αντιδραστήρων και στη λειτουργία των υδροηλεκτρικών σταθμών, σύμφωνα με τον Κοπέρνικο.

Οι ξηρασίες πολλαπλασιάζονται στην Ευρώπη εδώ και 45 χρόνια. Περί τα τέλη Αυγούστου, σχεδόν η μισή ήπειρος αντιμετώπιζε ξηρασία, σημείωσε η κ. Μπέρτζες.

Παράλληλα, στις θάλασσες και στους ωκεανούς της Ευρώπης καταγράφτηκαν «θερμοκρασίες επιφάνειας ρεκόρ, ή σχεδόν» σε μεγάλο μέρος των ακτών του Ατλαντικού, καθώς και σε μεγάλο μέρος της δυτικής και της κεντρικής Μεσογείου. Οι θερμοκρασίες αυτές συνοδεύτηκαν από ισχυρά και εξαιρετικά κύματα θαλάσσιας ζέστης.

Δεν σημειώθηκε κάποιο μεμονωμένο ρεκόρ. Η εικόνα ήταν «ένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά αυτού του καλοκαιριού»: «ήταν ο τρόπος που πολλαπλά ρεκόρ εκδηλώθηκαν ταυτόχρονα στο κλιματικό σύστημα», σύμφωνα με τη Σαμάνθα Μπέρτζες.