Ο φετινός χειμώνας 2025–2026 θα μείνει χαραγμένος στη μνήμη ως μια περίοδος που η βροχή δεν σταμάτησε σχεδόν ποτέ. Από τις ακτές της Βρετανίας μέχρι τη Μεσόγειο, ολόκληρη η Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με έναν ασταμάτητο κύκλο κακοκαιριών που προκάλεσαν πλημμύρες, κατολισθήσεις και τεράστιες ζημιές. Οι επιστήμονες της μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, Σταύρος Ντάφης, Γιώργος Παπαβασιλείου και Κατερίνα Παπαγιαννάκη, ανέλυσαν τα δεδομένα αυτής της πρωτοφανούς εμμονής.

Όπως εξηγούν, η αιτία βρίσκεται 11 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη, στον αεροχείμαρρο. Κατά το διάστημα από τις 20 Ιανουαρίου έως τις 20 Φεβρουαρίου 2026, αυτό το ισχυρό ρεύμα αέρα «παγιδεύτηκε» σε ασυνήθιστα νότια γεωγραφικά πλάτη, μεταφέροντας τεράστιες ποσότητες υγρασίας ακόμα και από την Καραϊβική. Παράλληλα, ένα «ατμοσφαιρικό μπλοκάρισμα» στον Βόρειο Ατλαντικό εμπόδιζε την ομαλή ροή του καιρού, αναγκάζοντας τα βαρομετρικά χαμηλά να κινούνται αργά και διαδοχικά πάνω από τη Νότια Ευρώπη.

Τα ρεκόρ που καταγράφηκαν είναι σοκαριστικά. Η Γαλλία βίωσε 40 συνεχόμενες ημέρες βροχής, σπάζοντας το ρεκόρ που κρατούσε από το 1959. Στην Ελλάδα, η Ήπειρος και η Δυτική Ελλάδα δέχθηκαν το μεγαλύτερο πλήγμα, με τα ύψη βροχής από την 1η Οκτωβρίου 2025 να αγγίζουν τα 1.500 χιλιοστά, τιμές που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και 20 χρόνια. Μόνο τον Νοέμβριο του 2025, ορεινές περιοχές της Ηπείρου είδαν πάνω από 1.000 χιλιοστά βροχής σε έναν μήνα, ενώ ακόμη και η Θράκη, που μαστιζόταν από ξηρασία για επτά χρόνια, δέχθηκε μεγάλα ποσά νερού.

Το τίμημα σε ανθρώπινες ζωές και υποδομές ήταν βαρύ. Από τον Σεπτέμβριο του 2025 έως τον Φεβρουάριο του 2026 καταγράφηκαν 17 επεισόδια κακοκαιρίας με πέντε νεκρούς. Στον Άγιο Δημήτριο, το οδόστρωμα υποχώρησε δίπλα στο ρέμα της Πικροδάφνης, δημιουργώντας γκρεμό δίπλα σε σπίτια. Στην Άνω Γλυφάδα, μια γυναίκα παρασύρθηκε από τα ορμητικά νερά, ενώ στα Βόρεια Τζουμέρκα οικισμοί όπως το Ματσούκι αποκλείστηκαν από κατολισθήσεις. Ανάλογες τραγωδίες σημειώθηκαν στη Ροδόπη και την Κομοτηνή με θανάτους σε υπερχειλισμένους χειμάρρους.

Ο Κώστας Λαγουβάρδος υπογραμμίζει την ένταση των φαινομένων: «Εχουμε αναμφίβολα να κάνουμε με ακραίες βροχοπτώσεις και σε διάρκεια και σε ύψη βροχής». Ωστόσο, σημειώνει και μια θετική πτυχή, καθώς η στάθμη του Μόρνου ανέβηκε θεαματικά: «Η άνοδος της στάθμης του Μόρνου τους τελευταίους δύο μήνες είναι θεαματική, ακόμα και αν απέχει ακόμα αρκετά από τα κανονικά επιπέδα. Στον Μόρνο, τις πρώτες 50 μέρες του 2026 είδαμε να καταγράφονται οι μεγαλύτερες βροχοπτώσεις της τελευταίας δεκαετίας στη συγκεκριμένη περιοχή».

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η κλιματική αλλαγή λειτουργεί ως ενισχυτής, καθώς η θερμότερη ατμόσφαιρα συγκρατεί περισσότερη υγρασία, κάνοντας τις βροχοπτώσεις έως και 10% πιο έντονες. Ο χειμώνας αυτός αποτελεί ένα σαφές μήνυμα για την ανάγκη ανθεκτικών υποδομών και έγκαιρης ενημέρωσης απέναντι σε μια νέα, πιο ακραία καιρική πραγματικότητα.