Η χρήση υποβρύχιων drones από την Ουκρανία, τα επονομαζόμενα «μωρά της θάλασσας» (sea baby), έχει κλιμακώσει τις εντάσεις στη Μαύρη Θάλασσα, με στόχο τον σκιώδη στόλο πετρελαιοφόρων της Ρωσίας και στρατηγικές ναυτικές εγκαταστάσεις. Χθες, ένα τάνκερ, το δεξαμενόπλοιο «Qendil», επλήγη στη Μεσόγειο, νοτιοδυτικά της Κρήτης, προκαλώντας σοβαρές ζημιές, όμως δεν υπήρξε άμεση απειλή για το θαλάσσιο περιβάλλον καθώς δεν μετέφερε φορτίο. Σύμφωνα με ουκρανικές πηγές, η επίθεση αυτή αποτελεί μια πρωτόγνωρη επιχείρηση σε απόσταση άνω των 2.000 χλμ. από την Ουκρανία.

«Ο εισβολέας χρησιμοποιούσε αυτό το δεξαμενόπλοιο για την παράκαμψη των κυρώσεων και για την αποκόμιση εσόδων που κατευθύνονταν στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Από την άποψη του διεθνούς δικαίου και των νόμων και εθίμων του πολέμου, πρόκειται για απολύτως νόμιμο στόχο για τις ουκρανικές υπηρεσίες ασφαλείας (SBU). Ο εχθρός πρέπει να καταλάβει ότι η Ουκρανία δεν θα σταματήσει και θα επιτίθεται εναντίον του σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου κι αν βρίσκεται», δήλωσαν ουκρανικές πηγές στην Ukrainska Pravda, υπογραμμίζοντας τη αποφασιστικότητα του Κιέβου.

Τα πρώτα στοιχεία υποδεικνύουν ότι τα drones που χρησιμοποιήθηκαν για την επίθεση στο «Qendil», σημαίας Ομάν, εκτοξεύθηκαν από παραπλέον σκάφος. Το Ενιαίο Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΕΚΣΕΔ) δεν έλαβε αίτημα συνδρομής, υποδεικνύοντας ότι το πλοίο δεν βρισκόταν σε ελληνική περιοχή ευθύνης, αλλά πιθανόν σε ιταλική ή λιβυκή.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν προανήγγειλε αντίποινα, λέγοντας ότι οι ουκρανικές ενέργειες αποσκοπούν στην αύξηση των ασφαλίστρων, αλλά «αυτό δεν θα οδηγήσει ποτέ στο αποτέλεσμα που αναμένουν, δεν θα διαταράξει τις προμήθειες και, στο τέλος, θα δημιουργήσει μόνο μια πρόσθετη απειλή. Από τη χώρα μας θα υπάρξει απάντηση». Παράλληλα, ένα ρωσικό drone εντοπίστηκε στην περιοχή Κοτζαέλι της Τουρκίας, μετά την κατάρριψη άλλου drone λίγες ημέρες νωρίτερα.

Αναλυτές εκτιμούν ότι οι αυξανόμενες επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα αποτελούν μέρος μιας νέας στρατηγικής του Κιέβου, με στόχο να στείλει μήνυμα στη Μόσχα ότι «πουθενά δεν είστε πλέον ασφαλείς», αυξάνοντας την πίεση στις ειρηνευτικές συνομιλίες υπό την μεσολάβηση των ΗΠΑ. Η Μόσχα απαντά με πυραυλικές επιθέσεις στην Οδησσό, ενώ η Τουρκία κατέρριψε ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος αγνώστου προελεύσεως στην ΑΟΖ της, αυξάνοντας τις ανησυχίες για εξάπλωση του πολέμου.

Η Τουρκία προειδοποιεί για «επικίνδυνη κλιμάκωση», ενώ οι εφοδιαστικές αλυσίδες «τρέμουν» στο ενδεχόμενο αναταραχής στα νερά του Ευξείνου Πόντου.

Μόνο τις τελευταίες δύο εβδομάδες, τέσσερα δεξαμενόπλοια και ο τερματικός σταθμός της κοινοπραξίας αγωγού της Κασπίας στο Νοβοροσίσκ έχουν πληγεί από ουκρανικά «μωρά της θάλασσας». Η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας δήλωσε επίσης ότι υποβρύχια μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπληξαν ένα ρωσικό υποβρύχιο κλάσης Varshavyanka στο ίδιο λιμάνι, αν και οι Ρώσοι υποβάθμισαν την αποτελεσματικότητα της επίθεσης.

Ο Πούτιν χαρακτήρισε τις ουκρανικές ενέργειες «πειρατεία» και απείλησε με επέκταση των ρωσικών επιθέσεων στα ουκρανικά λιμάνια και στα πλοία που τα επισκέπτονται, εξετάζοντας ακόμη και το ενδεχόμενο να χτυπηθούν τα πλοία των χωρών που υποστηρίζουν την Ουκρανία. Οι Ρώσοι βομβάρδισαν ήδη το λιμάνι της Οδησσού, προκαλώντας ζημιές σε δύο τουρκικά εμπορικά πλοία.

Η πιθανή επέκταση του πολέμου στη Μαύρη Θάλασσα θα έχει τεράστιες επιπτώσεις στις οικονομίες των παράκτιων χωρών, στις αγορές της Ανατολικής Ευρώπης και του Καυκάσου, καθώς και στην παγκόσμια ναυσιπλοΐα. Η Τουρκία, ως κάτοχος των Στενών του Βοσπόρου, διατηρεί ένα σημαντικό γεωπολιτικό και οικονομικό πλεονέκτημα, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.

Εκπρόσωπος του Καζακστάν, που εξάγει μεγάλο μέρος του πετρελαίου του μέσω του αγωγού που καταλήγει στο Νοβοροσίσκ, κάλεσε την Ουκρανία να σταματήσει τις επιθέσεις, καθώς βλάπτουν τις σχέσεις με το Καζακστάν.

Οι ανησυχίες εκτείνονται και στη Βαλτική Θάλασσα, με τον υπουργό Εξωτερικών της Εσθονίας να προειδοποιεί για τις πιθανές περιβαλλοντικές καταστροφές που θα μπορούσαν να προκληθούν από επιθέσεις σε ρωσικά πλοία στην περιοχή. «Δεν έχουμε πει “μην έρχεστε εδώ”, αλλά θα ήταν συνετό να μην το κάνουμε, γιατί αυτό θα μπορούσε πραγματικά να κλιμακώσει την κατάσταση στη Βαλτική Θάλασσα», είπε.

Ο γ.γ. του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, συμμερίστηκε τις ανησυχίες της Τουρκίας, τονίζοντας ότι τα περιστατικά αυτά αποτελούν «περαιτέρω απόδειξη των κινδύνων για την ασφάλεια που θέτει η απόφαση της Ρωσίας να εισβάλει στην Ουκρανία».

Παρά τις πιθανές ειρηνευτικές συμφωνίες, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η ηρεμία στη Μαύρη Θάλασσα δύσκολα θα αποκατασταθεί, με πιθανές αλλαγές στα θαλάσσια σύνορα υπέρ της Μόσχας.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο κάθετος άξονας Αλεξανδρούπολης – Βουλγαρίας – Ρουμανίας αναδεικνύεται ως ασφαλής διάδρομος, ενισχύοντας τον γεωπολιτικό ρόλο της Ελλάδας.

Στις Βρυξέλλες υπεγράφη τριμερής συμφωνία για την ενίσχυση των υποδομών του άξονα, ο οποίος, σύμφωνα με τον επίτροπο Απόστολο Τζιτζικώστα, «θα αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες στρατηγικές αρτηρίες της Ευρώπης, με κρίσιμη σημασία τόσο για τη συνδεσιμότητα όσο και για τη στρατιωτική κινητικότητα της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ».

Η ελληνική πλευρά έχει εκφράσει ενδιαφέρον για την αγορά του διυλιστηρίου της ρωσικής Lukoil στη Ρουμανία από τα Ελληνικά Πετρέλαια, στο πλαίσιο της προσπάθειας απεξάρτησης από ρωσικές πηγές ενέργειας, ενισχύοντας περαιτέρω τον ρόλο του κάθετου οδικού άξονα.