Σαφές μήνυμα για τη συμμετοχή τρίτων χωρών στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα, με το βλέμμα στην Τουρκία, έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης μετά τη συνάντησή του στο Μέγαρο Μαξίμου με τον Πρόεδρο της Λιθουανίας Gitanas Nausėda, τονίζοντας ότι η πρόσβαση σε ευρωπαϊκούς πόρους δεν μπορεί να γίνεται χωρίς όρους.

«Η συμμετοχή τους όμως σε προγράμματα που στηρίζονται από ευρωπαϊκούς πόρους δεν μπορεί να είναι δίχως όρους. Για να ενταχθεί επομένως κάποιος στο SAFE ή σε αντίστοιχες ευρωπαϊκές ασφάλειες πρέπει πρώτα να σέβεται τα συμφέροντα ασφαλείας των κρατών μελών χωρίς αστερίσκους», ανέφερε ο πρωθυπουργός.

Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία με φόντο τη συζήτηση για τη συμμετοχή της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει και στο παρελθόν υπογραμμίσει ότι προϋπόθεση συμμετοχής είναι να μην θίγονται τα συμφέροντα ασφαλείας των κρατών-μελών.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και στη δυνατότητα στενότερης συνεργασίας Ελλάδας και Λιθουανίας, ειδικά στην αντιαεροπορική άμυνα και στην αντιμετώπιση των drones.

Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην ανάγκη ανάπτυξης φθηνότερων τεχνολογικών λύσεων για την αναχαίτιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ώστε να μην απαιτείται κάθε φορά η χρήση ιδιαίτερα ακριβών οπλικών συστημάτων ή μαχητικών αεροσκαφών.

Στο πλαίσιο αυτό παρέπεμψε στην ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα», σημειώντας ότι η Ελλάδα επενδύει σημαντικά στον συγκεκριμένο τομέα.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η άμυνα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως «ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό» και τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης της ρήτρας αμοιβίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο πρωθυπουργός εξέφρασε την «απόλυτη αλληλεγγύη» της Ελλάδας προς τη Λιθουανία απέναντι στις υβριδικές επιθέσεις και τη ρωσική απειλή, σημειώνοντας ότι τα ανατολικά και νοτιοανατολικά σύνορα της Ευρώπης βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Για τον πόλεμο στην Ουκρανία επανέλαβε τη στήριξη της Αθήνας σε μια «δίκαιη και διαρκή ειρήνη», με σεβασμό στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.

«Οι Ουκρανοί φυλούν σήμερα Θερμοπύλες. Κερδίζουν επάξια τον σεβασμό μας. Οφείλουμε να παραμείνουμε στο πλευρό τους», ανέφερε.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στην ανάγκη μεγαλύτερης δημοσιονομικής ευελιξίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου τα κράτη-μέλη να μπορούν να στηρίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

«Χρειαζόμαστε μια λελογισμένη ευρωπαϊκή ευελιξία στο να μπορούν τα κράτη να στηρίξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις αξιοποιώντας τον πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο», σημείωσε.

Υπενθύμισε ότι έχει ήδη αποστείλει σχετική επιστολή προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ζητώντας «μια άμεση και τολμηρή ευρωπαϊκή απάντηση». Η Αθήνα έχει ήδη θέσει το ζήτημα της μεγαλύτερης δημοσιονομικής ευελιξίας για την ενεργειακή κρίση.

«Πιστεύω ότι αν η πρότασή μου εισακουστεί θα αντιμετωπίσουμε ένα κοινό πρόβλημα με μία και έγκαιρη αντίδραση», πρόσθεσε.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε επίσης στην ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027, σημειώντας ότι Ελλάδα και Λιθουανία εμφανίζονται ευθυγραμμισμένες στις βασικές ευρωπαϊκές προτεραιότητες.

«Το 2027, που φαίνεται ότι θα είναι μια πολύ κρίσιμη χρονιά, χαίρομαν που είμαστε ευθυγραμμισμένοι σε σχεδόν όλες τις βασικές προτεραιότητες. Καθόμαστε ο ένας δίπλα στον άλλον στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κάτι που διευκολύνει την ανάπτυξη μιας προσωπικής σχέσης».

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Λιθουανίας ανέφερε ότι στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν η Προεδρία, οι διμερείς σχέσεις και το κοινό ευρωπαϊκό μέλλον.

«Αντικείμενο της συζήτησής μας είναι κυρίως η Προεδρία, αλλά όχι μόνο αυτή. Οι διμερείς σχέσεις και το κοινό μας μέλλον αποτελούν ύψιστη προτεραιότητα για μένα».

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στη διεθνή εικόνα των αγορών, σημειώνοντας ότι υπάρχει αυτή τη στιγμή παγκόσμια κρίση στην αγορά ομολόγων, ενώ υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να θέσει σε κίνδυνο την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των αγορών.

«Έχω πλήρη αίσθηση ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει μια παγκόσμια κρίση στην αγορά ομολόγων. Και, όπως έχω πει, σε καμία περίπτωση η χώρα μας δεν θα έθετε σε κίνδυνο την πολύ μεγάλη κατάκτηση της αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των αγορών προς τη βούληση της κυβέρνησης να μείνει σταθερή στον δρόμο της δημοσιονομικής ισορροπίας. Αυτό είναι μη διαπραγματεύσιμο για τη χώρα μας», ανέφερε.

Ο κ. Μητσοτάκης πρόσθεσε ότι, εφόσον η ελληνική κυβέρνηση έχει πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ λόγω του πληθωρισμού που προέρχεται από την ενέργεια, θα μπορούσε να εξεταστεί η αξιοποίησή τους για προσωρινά και στοχευμένα μέτρα στήριξης.

«Αν η ελληνική κυβέρνηση, για παράδειγμα, έχει πρόσθετα έσοδα πέρα και πάνω από αυτό το οποίο προέβλεπε από τον φόρο προστιθέμενης αξίας, εξαιτίας αποκλειστικά και μόνο του πληθωρισμού ο οποίος εκπορεύεται από την ενέργεια, ενδεχομένως λογιστικά αυτά τα πρόσθετα έσοδα να μπορούν να αξιοποιηθούν για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης της κοινωνίας. Αυτό δεν είναι κάτι που είναι παράλογο ούτε θέτει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας. Αφορά όμως τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ευρώπης».

Ο πρωθυπουργός έκανε ειδική αναφορά και στους αλιείς, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση εξετάζει τρόπους πρόσθετης οικονομικής στήριξής τους.

«Εμείς θα σταθούμε δίπλα στην κοινωνία και σε όλες τις ομάδες οι οποίες δοκιμάζονται. Ξέρουμε, για παράδειγμα, ότι έχουμε ένα πρόβλημα με τους αλιείς μας. Εργαζόμαστε για το πώς θα το αντιμετωπίσουμε και πώς θα τους δώσουμε μια πρόσθετη οικονομική βοήθεια. Αλλά όλοι γνωρίζουμε ότι οι δυνατότετες είναι πεπερασμένες».