Ο «Δαίδαλος» είναι ο ισχυρότερος υπερυπολογιστής που έχει εγκατασταθεί στη χώρα, με προϋπολογισμό 58,9 εκατ. ευρώ και επιδόσεις που τον κατατάσσουν στην 31η θέση παγκοσμίως. Η λειτουργία του θα επιτρέψει στον επιστημονικό και επιχειρηματικό κόσμο να εκτελεί απαιτητικά ερευνητικά έργα και να επεξεργάζεται μεγάλους όγκους δεδομένων εντός της χώρας.

Στο πλαίσιο συζήτησης με τον δημοσιογράφο Τίμο Κουρεμένο, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι «το ταξίδι της Ελλάδας από την καθυστέρηση στην πρωτοπορία, στην τεχνολογία και ειδικά στην Τεχνητή Νοημοσύνη, παραμένει συναρπαστικό». «Το 2019 ξεκινήσαμε από μια απλή ιδέα, πώς μέσω Gov να κάνουμε ευκολότερη την επικοινωνία πολιτών και επιχειρήσεων με το κράτος» τόνισε και πρόσθεσε πως με την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) έπρεπε να περάσουμε στο επόμενο βήμα, δημιουργώντας υποδομές που θα μας επιτρέψουν να είμαστε στην πρώτη γραμμή αυτής της τεχνολογικής επανάστασης.

Ο πρωθυπουργός ευχαρίστησε όσους εργάστηκαν για τον υπερυπολογιστή, ενώ τόνισε πως «κάνουμε τη γέφυρα από τη 2η βιομηχανική επανάσταση σε έναν υπερυπολογιστή με φοβερές δυνατότητες». «Αν δεν επενδύσουμε εμείς οι ίδιοι σε υποδομές ΤΝ, θα είμαστε εκτεθειμένοι στην επιθυμία κάποιου να μας κόψει την πρόσβαση σε υπολογιστική δύναμη» συμπλήρωσε.

Ο κ. Μητσοτάκης εξήγησε ότι μια μικρομεσαία επιχείρηση που θέλει να αναπτύξει δικές της εφαρμογές ΤΝ, μέσα από τον υπερυπολογιστή θα μπορεί να έχει πρόσβαση στην υπολογιστική δύναμη που χρειάζεται. Το ίδιο θα μπορούν να έχουν και οι ερευνητές. «Πρέπει αυτήν τη μεγάλη επένδυση, να την αξιοποιήσουμε στο μέγιστο το δυνατότητων» υπογράμμισε και πρόσθεσε ότι θα υπάρξει μεγάλο ενδιαφέρον για την αξιοποίηση της υποδομής.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα έχει καταφέρει στα ζητήματα της ψηφιακής διακυβέρνησης να κάνει ένα μεγάλο άλμα και να ξεπεράσει χώρες που βρίσκονταν πιο μπροστά από αυτήν προ επτά ετών. Ανέφερε, δε, ότι «στη Γερμανία υπάρχει θαυμασμός για το πώς κάναμε αυτό το άλμα, παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν όλες τις εκφάνσεις της δημόσιας διοίκησης».

Ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε ότι η τεχνολογία και η ΤΝ είναι εργαλεία που μας επιτρέπουν να κάνουμε άλματα ως προς την παραγωγικότητα, τη λειτουργία του Δημοσίου και τον τρόπο αξιοποίηση των δεδομένων.

«Είμαστε στην αρχή ενός συναρπαστικού ταξιδιού» επεσήμανε και τόνισε ότι η μεγάλη πρόκληση είναι πώς θα αξιοποιήσουμε την ΤΝ για να κάνει τη ζωή μας καλύτερη και πώς θα ελέγξουμε τις αρνητικές επιπτώσεις. «Είναι στοίχημα για όλες τις χώρες» συμπλήρωσε και σε αυτό το σημείο υπογράμμισε πως έχουμε την τεχνογνωσία και τις υποδομές για να είμαστε πρωταγωνιστές.

Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι η ΤΝ αλλάζει τη σχέση μας με την εργασία και στον τρόπο που επικοινωνούμε, ενώ τόνισε πως οι χώρες που θα ελέγξουν τις αρνητικές επιπτώσεις, θα κάνουν τα μεγάλα άλματα. «Είμαστε στην αρχή μιας διαδρομής» τόνισε και συμπλήρωσε ότι θα υπάρχουν πολλοί κυματισμοί από την ΤΝ. Ο πρωθυπουργός επεσήμανε ότι σε πέντε χρόνια από σήμερα, θα θέλαμε να δούμε να χρησιμοποιείται ο Δαίδαλος από τους ερευνητές μας, καθώς και startup επιχειρήσεις να έχουν αναπτυχθεί πατώντας στην υποδομή του Δαίδαλου.

Επανέλαβε, εξάλλου, ότι το κράτος κρατά τα δεδομένα του στην ελληνική επικράτεια με τα μεγάλα data centers, ενώ αναφέρθηκε στην πολιτική προστασία και στην άμυνα, τονίζοντας πως η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να πρωταγωνιστήσει. «Έχουμε τις υποδομές, έχουμε και το ταλέντο» ανέφερε και εξέφρασε την εκτίμηση ότι Έλληνες της διασποράς βλέποντας τις νέες υποδομές, θα θελήσουν να επιστρέψουν.

Ερωτηθείς σχετικά, ανέφερε ότι χρησιμοποιεί και ο ίδιος εργαλεία ΤΝ, για τη συγκέντρωση και επεξεργασία πληροφοριών. Απευθυνόμενος προς τους υπουργούς, είπε ότι μπορεί «πολύ εύκολα να επιβεβαιώσω αν αυτό το οποίο μου λέτε είναι ακριβές ή όχι, τουλάχιστον να έχω μια δεύτερη άποψη». «Η τελική απόφαση όμως είναι πάντα δική μας. Η ΤΝ θα είναι υποστηρικτό εργαλείο, αλλά οι αποφάσεις θα είναι δικές μας» υπογράμμισε.

Καταλήγοντας, ανέφερε ότι στον χώρο αυτό οι αρχαίοι Αθηναίοι ανακάλυψαν αργυρομετάλλευμα και ο Θεμιστοκλής πρότεινε να επενδύσουν αυτόν τον πλούτο σε τριήρεις, δηλαδή στην άμυνα. «Ακούμε φωνές που θέλουν να δαπανούμε χρήματα που δεν έχουμε και δεν αναλογίζονται πόσο σημαντικό είναι να επενδύουμε για το μέλλον. Χωρίς αυτήν την υποδομή δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε τα άλματα που οραματιζόμαστε. Η προνοητικότητα, η δυνατότητα να βλέπουμε πιο μακριά στο μέλλον και να αντιστεκόμαστε στους εύκολους πειρασμούς, συνοψίζονται στην επιλογή μας να γίνουμε πρωταγωνιστές στον τομέα της ΤΝ» σημείωσε.

Αναφερόμενος στον «Δαίδαλο», σημείωσε ότι μπορεί σήμερα η σημασία μιας τέτοιας επένδυσης να μην είναι εμφανής σε όλους, ωστόσο πρόκειται για «την υποδομή που θα μας οδηγήσει στις λεωφόρους του μέλλοντος».

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου ανέφερε από την πλευρά του ότι η Ελλάδα με τον «Δαίδαλο» γίνεται η 14η χώρα παγκοσμίως με μια τέτοια υποδομή τεχνητής νοημοσύνης.

Όπως ανέφερε, ο «Δαίδαλος» δεν αποτελεί απλώς έναν ισχυρό υπολογιστή, αλλά μια εθνική υποδομή που ενισχύει την κυριαρχία της Ελλάδας στα δεδομένα και στην υπολογιστική ισχύ. Στόχος είναι η χώρα να μην περιορίζεται στην κατανάλωση υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης, αλλά να μπορεί να παράγει δικές της εφαρμογές, αξιοποιώντας το ελληνικό ταλέντο και τα δεδομένα που βρίσκονται στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.

Ο υπουργός ανέφερε ότι μετά τη σημερινή ενεργοποίηση θα ακολουθήσουν οι απαραίτητες δοκιμές και τεχνικές ρυθμίσεις, ώστε τον Δεκέμβριο να διατεθούν οι πρώτες υπηρεσίες. Βασικός στόχος είναι η υποστήριξη των ελληνικών πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων, η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και η δημιουργία ευκαιριών που θα συμβάλουν στη διατήρηση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού στη χώρα.

Ο κ. Παπαστεργίου επεσήμανε ότι ο «Δαίδαλος» είναι ευκαιρία για την Ελλάδα. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις δυνατότητες συνεργασίας με την Κύπρο, τη Μάλτα, τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη υποδομών υπερυπολογιστών και άλλων μεγάλων τεχνολογικών εγκαταστάσεων μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή. «Χτίζουμε υποδομές με τις οποίες μπορούμε να πρωταγωνιστήσουμε στην ευρύτερη περιοχή» επεσήμανε.

Ο κ. Παπαστεργίου συνέδεσε τον «Δαίδαλο» με την ιστορία του χώρου εγκατάστασής του, όπου παλαιότερα παραγόταν ηλεκτρική ενέργεια, σημειώνοντας ότι η νέα υποδομή αξιοποιεί πλέον τον ηλεκτρισμό, τα δεδομένα και το ελληνικό ταλέντο για την ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης. Η αρχιτεκτονική σύλληψη του έργου παραπέμπει σε αρχαιοελληνική τριήρη, συμβολίζοντας τη μετάβαση από τη βιομηχανική εποχή στη νέα τεχνολογική πραγματικότητα.

Ο «Δαίδαλος» διαθέτει μετρημένη υπολογιστική επίδοση 85,69 petaflops, καταλαμβάνοντας την 31η θέση παγκοσμίως στη λίστα TOP500 και την 23η θέση στην κατάταξη Green500, η οποία αξιολογεί την ενεργειακή αποδοτικότητα των υπερυπολογιστών, σύμφωνα με τις κατατάξεις του Ιουνίου 2026. Είναι το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα που έχει καταγραφεί έως σήμερα στην Ελλάδα.

Βασίζεται σε αρχιτεκτονική της Hewlett Packard Enterprise (HPE) και χρησιμοποιεί επιταχυντές NVIDIA GH200, συνδυάζοντας κεντρικές μονάδες επεξεργασίας (CPU) και μονάδες επιτάχυνσης γραφικών (GPU). Για την ψύξη του εξοπλισμού υψηλής υπολογιστικής ισχύος αξιοποιεί τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης, η οποία συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη διαχείριση της θερμότητας και της ενεργειακής κατανάλωσης.

Η υποδομή διαθέτει αποθηκευτικό σύστημα υψηλών επιδόσεων NVMe χωρητικότητας 1 petabyte, καθώς και αποθηκευτικό χώρο συνολικής αξιοποιήσιμης χωρητικότητας 10 petabytes. Οι δυνατότητές της καλύπτουν εφαρμογές επιστημονικής έρευνας, επεξεργασίας μεγάλου όγκου δεδομένων και ανάπτυξης και εκπαίδευσης συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, με χρήστες από την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα, τις επιχειρήσεις και τον δημόσιο τομέα.

Ο υπερυπολογιστής έχει εγκατασταθεί στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Η λειτουργία του εντάσσεται στην ευρωπαϊκή προσπάθεια ανάπτυξης υποδομών υψηλών υπολογιστικών επιδόσεων, με στόχο την ενίσχυση της έρευνας, της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας.

Ο πρύτανης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου υπογράμμισε τη σημασία του Δαίδαλου για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη της Ελλάδας, επισημαίνοντας ότι η νέα υποδομή ενισχύει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα των ελληνικών πανεπιστημίων. Ο υπερυπολογιστής διαθέτει μετρούμενη υπολογιστική ισχύ 85 petaflops, με τη μέγιστη ισχύ να αναμένεται να ξεπεράσει τα 89 petaflops, και είναι κατάλληλος για εφαρμογές παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης και μεγάλα γλωσσικά μοντέλα.

Ο πρύτανης ανακοίνωσε επίσης τη δημιουργία του Ίκαρου, ενός υπερυπολογιστή ισχύος 2 petaflops, ο οποίος αποκτήθηκε από το ΕΜΠ με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και το πρόγραμμα «Πανεπιστήμια Αριστείας» του υπουργείου Παιδείας. Ο Ίκαρος θα λειτουργεί επιτόπου στις εγκαταστάσεις του Πολυτεχνείου και, σύμφωνα με τον πρύτανη, θα αποτελέσει τη δεύτερη ισχυρότερη υπολογιστική υποδομή της χώρας μετά τον Δαίδαλο.

Ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χαρακτήρισε τον Δαίδαλο σημαντικό βήμα για την τεχνολογική αυτονομία και την ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας και της Ευρώπης. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις επτά πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που φιλοξενούν εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης (AI Factory), ενώ η ευρωπαϊκή και εθνική χρηματοδότηση του υπερυπολογιστή ανέρχεται σε 36 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, ο Δαίδαλος συγκαταλέγεται στα 35 κορυφαία υπολογιστικά συστήματα παγκοσμίως και στα 25 κορυφαία ως προς την ενεργειακή απόδοση. Ο κ. Σκόρδας αναφέρθηκε, επίσης, στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία EuroHPC, μέσω της οποίας έχουν κινητοποιηθεί επενδύσεις 10 δισ. ευρώ από το 2018, με τη συμμετοχή 39 χωρών.

Έως το τέλος του 2027, το ευρωπαϊκό δίκτυο σχεδιάζεται να περιλαμβάνει 19 εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης, δύο υπερυπολογιστές exascale και οκτώ κοινά υπολογιστικά συστήματα. Παράλληλα, η επόμενη φάση ευρωπαϊκών επενδύσεων, από το 2027 και μετά, προβλέπει την ανάπτυξη νέων giga factories, προηγμένων υπολογιστικών αρχιτεκτονικών και κβαντικών υπολογιστών. Ο ίδιος αναφέρθηκε, ακόμη, στον σχεδιασμό ενός ελληνικού AI giga factory, με στόχο τη συμμετοχή της χώρας στη νέα γενιά ευρωπαϊκών υποδομών τεχνητής νοημοσύνης.

Ο πρόεδρος της ΕΔΥΤΕ παρουσίασε την πορεία υλοποίησης του έργου, από τον αρχικό σχεδιασμό έως την εγκατάσταση του υπερυπολογιστή στο Τεχνολογικό και Υπολογιστικό Πάρκο Λαυρίου. Η συμφωνία για την εγκατάστασή του υπογράφηκε τον Ιούνιο του 2022, οι συμβάσεις υλοποίησης τον Μάρτιο του 2025 και το υπολογιστικό σύστημα εγκαταστάθηκε τον Ιούνιο του 2026.

Η διαμόρφωση του κτιρίου ολοκληρώθηκε σε 18 μήνες, με παρεμβάσεις που συνδύασαν τις τεχνικές απαιτήσεις ενός σύγχρονου κέντρου δεδομένων με την προστασία της βιομηχανικής κληρονομιάς. Όπως σημείωσε, απομένουν ορισμένες εξωτερικές και εσωτερικές εργασίες, οι οποίες θα ενισχύσουν την επισκεψιμότητα του χώρου και τη σύνδεσή του με την τοπική κοινωνία.

Ο Δαίδαλος βρίσκεται στο στάδιο της δοκιμαστικής λειτουργίας, με στόχο να ακολουθήσει η πλήρης παραγωγική λειτουργία για ερευνητές και επιχειρήσεις. Ο κ. Κόλλιας αναφέρθηκε, ακόμη, στον σχεδιασμό συμπληρωματικής υπολογιστικής υποδομής στη Δυτική Μακεδονία, σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο και την Περιφέρεια. Το σύστημα θα υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, την ασφαλή επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων για εφαρμογές στην υγεία και τη διατροφή, με ορίζοντα λειτουργίας το τέλος του 2027.

Η διευθύνουσα σύμβουλος της Pharos παρουσίασε τον ρόλο του ελληνικού εργοστασίου τεχνητής νοημοσύνης στη μετατροπή της υπολογιστικής ισχύος σε νέα προϊόντα και εφαρμογές. Όπως εξήγησε, οι νεοφυείς επιχειρήσεις θα μπορούν να αποκτούν πρόσβαση σε υπολογιστικούς πόρους και τεχνική υποστήριξη για την εκπαίδευση και αξιολόγηση εξειδικευμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, χωρίς να χρειάζεται να αναλάβουν εξαρχής το συνολικό κόστος μιας τέτοιας επένδυσης. Αντίστοιχα, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα υποστηρίζονται στην αξιολόγηση των αναγκών τους και στη δοκιμή λύσεων πριν προχωρήσουν στην πλήρη εφαρμογή τους.

Στους τομείς προτεραιότητας περιλαμβάνονται η υγεία, η βιωσιμότητα, η ελληνική γλώσσα και ο πολιτισμός. Στην υγεία, η υποδομή μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη μοντέλων για την υποβοήθηση της διάγνωσης και την πρόβλεψη κινδύνων, ενώ στον τομέα της βιωσιμότητας μπορούν να αναπτυχθούν λύσεις για την ενεργειακή αυτονομία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται, επίσης, σε γλωσσικά μοντέλα και εφαρμογές που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της ελληνικής γλώσσας και του πολιτισμού.

Η Pharos αναπτύσσει πλαίσιο αξιολόγησης αιτημάτων και παρακολούθησης των έργων από την αρχική ιδέα έως το πιλοτικό στάδιο και την παραγωγική εφαρμογή. Η αποτελεσματικότητα του εγχειρήματος θα αξιολογείται με μετρήσιμα κριτήρια, όπως ο αριθμός των χρηστών, ο χρόνος εξυπηρέτησης των αιτημάτων, τα μοντέλα και τα σύνολα δεδομένων που αναπτύσσονται, οι νέες επενδύσεις, η πνευματική ιδιοκτησία και οι θέσεις εργασίας που δημιουργούνται στην Ελλάδα.

Βασικός στόχος είναι η ανάπτυξη τεχνογνωσίας και πνευματικής ιδιοκτησίας στη χώρα, με τη δημιουργία προϊόντων και υπηρεσιών που ανταποκρίνονται στις εγχώριες ανάγκες και μπορούν να ανταγωνιστούν διεθνώς.

Ο εθνικός εκπρόσωπος της Ελλάδας στην κοινή επιχείρηση EuroHPC αναφέρθηκε στην πορεία σχεδιασμού του Δαίδαλου, η οποία ξεκίνησε στις αρχές του 2021, με στόχο να αποκτήσουν οι Έλληνες επιστήμονες πρόσβαση σε προηγμένη υπολογιστική ισχύ. Η αρχιτεκτονική του συστήματος περιλαμβάνει απευθείας υδρόψυξη και υποστηρίζει τόσο απαιτητικούς επιστημονικούς υπολογισμούς υψηλής ακρίβειας όσο και εφαρμογές μηχανικής μάθησης και τεχνητής νοημοσύνης.

Ο κ. Κοζύρης υπογράμμισε ότι ο Δαίδαλος βρίσκεται στην 23η θέση παγκοσμίως ως προς την ενεργειακή απόδοση και συγκαταλέγεται στα 30 κορυφαία συστήματα υπολογιστικής ισχύος. Όπως ανέφερε, μόλις οκτώ συστήματα παγκοσμίως βρίσκονται ταυτόχρονα στις 30 κορυφαίες θέσεις και στις δύο κατηγορίες, στοιχείο που αναδεικνύει την τεχνολογική αρχιτεκτονική του ελληνικού υπερυπολογιστή.

Για να καταδείξει τις δυνατότητες του συστήματος, αναφέρθηκε και στο κινεζικό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης DeepSeek, σημειώνοντας ότι η ανάπτυξή του πραγματοποιήθηκε σε υπολογιστικό σύστημα μικρότερο από τον Δαίδαλο. Η αναφορά εντάχθηκε στο επιχείρημά του ότι η νέα υποδομή μπορεί να υποστηρίξει απαιτητικές εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και να ενισχύσει τις δυνατότητες των Ελλήνων ερευνητών.

Αναφερόμενος στην επόμενη ημέρα, ο κ. Κοζύρης σημείωσε ότι η Ελλάδα επιδιώκει να συμμετάσχει ενεργά στη νέα γενιά ευρωπαϊκών υποδομών μεγάλης κλίμακας, τα λεγόμενα Giga Factories, η ανάπτυξη των οποίων προγραμματίζεται να ξεκινήσει το 2027. Η συμμετοχή αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής τεχνολογικής αυτονομίας και της ανάπτυξης προηγμένων εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.