Ένα μυστηριώδες σήμα από μια άγνωστη πηγή στα βάθη του Διαστήματος εντόπισε το πανίσχυρο διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, πυροδοτώντας έντονο προβληματισμό στους αστρονόμους παγκοσμίως. Η ακτινοβολία που καταγράφηκε αποτελεί ένα πραγματικό επιστημονικό παράδοξο, καθώς δεν μπορεί να αποδοθεί με ευκολία σε κανένα από τα μέχρι σήμερα γνωστά αστροφυσικά φαινόμενα.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της ανακάλυψης είναι ότι, παρά την επανειλημμένη καταγραφή του σήματος, οι επιστήμονες αδυνατούν να εντοπίσουν το αντικείμενο που το εκπέμπει. Ακόμη και οι εξαιρετικά λεπτομερείς εικόνες που έχουν συλλέξει τα κορυφαία διαστημικά τηλεσκόπια Hubble και James Webb δεν αποκαλύπτουν την παραμικρή οπτική ένδειξη της πηγής. Η μελέτη αυτή, η οποία δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό The Astrophysical Journal, πραγματοποιήθηκε με επικεφαλής τον αστρονόμο Μέισον Χιούμπερτι (Mason S. Huberty).

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι τα τρέχοντα δεδομένα δεν επαρκούν για τον ακριβή προσδιορισμό της φύσης αυτής της πηγής, ενώ εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο να πρόκειται για ένα εξαιρετικά σπάνιο και ασυνήθιστο κοσμικό φαινόμενο. Η ανακάλυψη έλαβε χώρα στο Υπερβαθύ Πεδίο του Hubble (Hubble Ultra Deep Field), μια περιοχή του ουρανού που έχει μελετηθεί όσο λίγες, αποκαλύπτοντας χιλιάδες μακρινούς γαλαξίες μέσα από παρατηρήσεις τεράστιας διάρκειας. Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb έχει ήδη προσφέρει μοναδικές εικόνες από γαλαξίες που γεννήθηκαν στα πρώτα στάδια του Σύμπαντος, όμως στη συγκεκριμένη περίπτωση τα ευρήματα ήταν εντελώς διαφορετικά.

Αντί για ένα άστρο ή έναν τυπικό γαλαξία, οι αστρονόμοι εντόπισαν μια μοναδική γραμμή εκπομπής στο υπέρυθρο φάσμα, σε μήκος κύματος περίπου 1,60 μικρομέτρων. Οι φασματικές γραμμές αποτελούν πολύτιμα εργαλεία για την αστρονομία, καθώς επιτρέπουν την αναγνώριση χημικών στοιχείων και τον υπολογισμό αποστάσεων. Ωστόσο, η ύπαρξη μίας μόνο ισχυρής γραμμής, χωρίς την ανίχνευση της ίδιας της πηγής στις εικόνες, συνθέτει ένα δυσεπίλυτο αίνιγμα. Για την παρατήρηση χρησιμοποιήθηκε ο φασματογράφος NIRSpec του James Webb με τη νέα τεχνική MOCSS (Multi-Object Coronagraphy for Slitless Spectroscopy). Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιεί μικροσκοπικά διαφράγματα που απομονώνουν το φως από γνωστά αντικείμενα, επιτρέποντας στους επιστήμονες να αναζητούν αμυδρές πηγές που διαφορετικά θα παρέμεναν κρυμμένες.

Το σήμα επιβεβαιώθηκε σε τέσσερις διαφορετικές θέσεις και από δύο γωνίες, γεγονός που αποκλείει το ενδεχόμενο τεχνικού σφάλματος. Οι αστρονόμοι εξέτασαν αν η ακτινοβολία προέρχεται από γραμμές οξυγόνου ή υδρογόνου, εξετάζοντας σενάρια ερυθρομετατόπισης από z = 1,44 έως z = 12,16. Παρόλα αυτά, η απουσία πρόσθετων χαρακτηριστικών καθιστά κάθε ταυτοποίηση επισφαλή. Οι πιθανές εξηγήσεις περιλαμβάνουν την ύπαρξη ενός ενεργού γαλαξιακού πυρήνα με μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα ή κάποιου παροδικού βίαιου φαινομένου. Η σημασία της έρευνας έγκειται στο ότι το James Webb μπορεί πλέον να εντοπίζει πηγές ακτινοβολίας που παραμένουν αόρατες ακόμη και στις βαθύτερες λήψεις, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στην εξερεύνηση του μακρινού Σύμπαντος.