Σήμερα, Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου, η παγκόσμια διανόηση θρηνεί την απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, η οποία έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών. Η εμβληματική βυζαντινολόγος, που υπήρξε σύμβολο του ελληνικού και ευρωπαϊκού πνεύματος, αφήνει πίσω της μια πλούσια κληρονομιά που σφράγισε τον 20ό και 21ο αιώνα.

Η πορεία της ξεκίνησε από την Αθήνα, ως κόρη Μικρασιατών προσφύγων, της Καλλιρόης Ψαλτίδη και του Νίκου Γλύκατζη. Από τα θρανία του Δ΄ Γυμνασίου Αθηνών βρέθηκε στις γραμμές της ΕΠΟΝ κατά την Κατοχή και αργότερα ακολούθησε τον ΕΛΑΣ στα Δεκεμβριανά. Μετά τις σπουδές της στο ΕΚΠΑ και την εργασία της στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ εγκαταστάθηκε στο Παρίσι το 1953. Εκεί διέπρεψε ακαδημαϊκά, φτάνοντας το 1967 να γίνει η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του τμήματος Ιστορίας στη Σορβόννη, ενώ το 1976 έγραψε παγκόσμια ιστορία ως η πρώτη γυναίκα Πρύτανις στην 700χρονη πορεία του φημισμένου πανεπιστημίου.

Στο Παρίσι γνώρισε και τον σύζυγό της, τον Γάλλο αξιωματικό Ζακ Αρβελέρ, με τον οποίο απέκτησε την κόρη τους, Μαρί-Ελέν. Η δράση της επεκτάθηκε σε κορυφαίους θεσμούς, διατελώντας Πρόεδρος του Κέντρου Georges Pompidou, του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών και του Εθνικού Θεάτρου. Η ίδια δεν δίστασε ποτέ να πάρει θέση σε κρίσιμα ζητήματα: τάχθηκε υπέρ του «Ναι» στο δημοψήφισμα του 2015, στήριξε δημόσια τον Κυριάκο Μητσοτάκη και ζήτησε την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου, ενώ προκάλεσε αίσθηση με την επιστημονική της θέση ότι ο Μέγας Αλέξανδρος βρίσκεται θαμμένος στη Βεργίνα.

Τιμημένη με αμέτρητες διακρίσεις, όπως ο Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής και το Ασημένιο Μετάλλιο του Ολυμπιακού Τάγματος, η Αρβελέρ αναγορεύτηκε επίτιμη διδάκτωρ στα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου, από το Χάρβαρντ μέχρι το Λονδίνο. Το συγγραφικό της έργο, με εμβληματικά βιβλία όπως «Το Βυζάντιο και η θάλασσα» και το «Γιατί το Βυζάντιο», παραμένει ο απόλυτος οδηγός για την κατανόηση της βυζαντινής ιστορίας και της ελληνικής ταυτότητας.