Ο κόσμος μοιάζει να βαδίζει υπνωτισμένος προς μια πρωτοφανή κοινωνική και οικονομική καταστροφή, με την τεχνητή νοημοσύνη να αποτελεί τον καταλύτη για μια νέα, τρομακτική τάξη πραγμάτων. Αυτή είναι η προειδοποίηση που απευθύνει ο Ντεξ Χάντερ-Τόρικ, ένας άνθρωπος που γνωρίζει εκ των έσω τα μυστικά των κολοσσών της Σίλικον Βάλεϊ, έχοντας διατελέσει διευθυντής επικοινωνίας της Google DeepMind και στενός συνεργάτης προσωπικοτήτων όπως ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ και ο Έλον Μασκ.

Σύμφωνα με τον Χάντερ-Τόρικ, η ανθρωπότητα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Σε ένα πρόσφατο δοκίμιό του με τίτλο «Another Future is Possible», το στέλεχος που πλέον εργάζεται για το βρετανικό υπουργείο Οικονομικών, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου προς τις παγκόσμιες κυβερνήσεις. Η διαπίστωσή του είναι αμείλικτη: «ο δρόμος στον οποίο βρισκόμαστε σήμερα οδηγεί στην καταστροφή». Ο ίδιος τονίζει με έμφαση πως οι ηγεσίες του κόσμου δεν φαίνονται προετοιμασμένες για το μέγεθος της πρόκλησης, γράφοντας χαρακτηριστικά: «Τώρα μου είναι απολύτως σαφές: δεν υπάρχει σχέδιο».

Στο επίκεντρο της ανησυχίας του βρίσκεται η ραγδαία υποκατάσταση της ανθρώπινης εργασίας. Ενώ το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο υπολογίζει πως το 60% των θέσεων εργασίας στις αναπτυγμένες οικονομίες απειλείται, ο Χάντερ-Τόρικ θεωρεί πως η εκτίμηση αυτή είναι μάλλον συγκρατημένη. Η ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται η τεχνολογία είναι τέτοια, που ακόμη και οι κορυφαίοι ερευνητές δυσκολεύονται να την παρακολουθήσουν, με μοντέλα λίγων μηνών να φαντάζουν ήδη παρωχημένα.

Το όραμα που περιγράφει για το μέλλον είναι βαθιά δυστοπικό. Προβλέπει μια οικονομία όπου η παραγωγή δεν θα έχει πλέον ανάγκη το ανθρώπινο χέρι, οδηγώντας σε μια ακραία συγκέντρωση πλούτου. «Το μέλλον είναι προδιαγεγραμμένο σε κάθε κλάδο που δουλεύει με πληροφορίες. Η αύξηση της παραγωγικότητας θα είναι πραγματική, αλλά δεν υπάρχει αυτόματος μηχανισμός που να τη μετατρέπει σε ευημερία για όλους. Το πιο πιθανό αποτέλεσμα θα είναι μια οικονομία στην οποία τα εταιρικά κέρδη θα εκτινάσσονται καθώς θα μειώνεται το κόστος εργασίας και θα συρρικνώνεται το μερίδιο των εργαζομένων στην παραγωγή. Ο πλούτος συγκεντρώνεται με πρωτοφανή ρυθμό στην κορυφή, ενώ η τεράστια πλειονότητα της μεσαίας τάξης χάνει έδαφος», επισημαίνει με νόημα.

Η πρόβλεψή του προχωρά ακόμη παραπέρα, κάνοντας λόγο για μια μορφή «οικονομικής ειδοπλασίας». Αναφέρεται σε έναν κόσμο διχοτομημένο, όπου μια μικρή ελίτ θα απολαμβάνει εξωπραγματική πολυτέλεια και ιατρικές καινοτομίες που θα παρατείνουν τη ζωή της, ενώ η πλειονότητα των πολιτών θα βιώνει διαρκή υποβάθμιση. «Μέχρι τα μέσα του αιώνα, με αυτή την πορεία, θα φτάσουμε σε κάτι που υπερβαίνει την ανισότητα και αρχίζει να μοιάζει με οικονομική ειδοπλασία: μια ελίτ τάξη με ενισχυμένες ΑΙ δυνατότητες που θα της επιτρέπουν να ζει μια πολυτελή ζωή, εξοπλισμένη με ιατρικές καινοτομίες που θα της προσφέρουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, που θα ζει παράλληλα με μια παγκόσμια πλειονότητα με μόνιμα περικομμένες οικονομικές προοπτικές, πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και πολιτική εξουσία. Και αυτή δεν είναι μια πρόβλεψη που κάνω ελαφρά τη καρδία», υπογραμμίζει.

Η παρέμβαση αυτή δεν είναι μεμονωμένη, καθώς πληθαίνουν οι φωνές ειδικών που εγκαταλείπουν τις θέσεις τους στην Google, την OpenAI και την Anthropic, δηλώνοντας πως «ο κόσμος βρίσκεται σε κίνδυνο». Ο Χάντερ-Τόρικ, μετά από 15 χρόνια στην καρδιά της Big Tech, επέλεξε να ιδρύσει το Center for Tomorrow στο Λονδίνο για να αντιμετωπίσει αυτές τις προκλήσεις. Παρά τα συμβόλαια εμπιστευτικότητας που τον δεσμεύουν, οι υπαινιγμοί του για το τι συμβαίνει πίσω από τις κλειστές πόρτες των εργαστηρίων είναι αποκαλυπτικοί: «Αυτό που είδα σε εκείνα τα δωμάτια, όλα αυτά τα χρόνια, έκανε πλέον αδύνατη την παραμονή μου στον χώρο». Σε μια προσωπική εξομολόγηση στο περιοδικό Time, παραδέχθηκε μάλιστα πως μέχρι τώρα «είπα μόνο τη μισή ιστορία… κάτι που, προσωπικά, θεωρώ αποτυχία».