Η σταθερή τηλεφωνία στην Ελλάδα, ιδίως η αυτόνομη υπηρεσία χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο, βρίσκεται σε φάση σχεδόν πλήρους αποδρομής. Τα επίσημα στοιχεία για το 2024 δείχνουν μια αγορά που έχει αλλάξει ριζικά, τόσο σε επίπεδο τεχνολογίας όσο και σε επίπεδο καταναλωτικής συμπεριφοράς, με το "σκέτο" σταθερό τηλέφωνο να αποτελεί πλέον παρελθόν.

Στο τέλος του 2024, οι γραμμές πρόσβασης σταθερής τηλεφωνίας έφτασαν τα 4,67 εκατομμύρια, μειωμένες κατά 3,8% σε σύγκριση με το 2023, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη υποχώρηση του κλάδου. Εντυπωσιακή είναι η πλήρης εξαφάνιση των παραδοσιακών τεχνολογιών PSTN και ISDN, που κυριαρχούσαν μέχρι πριν από μια δεκαετία, πριν την μετάβαση της σταθερής φωνής στη μετάδοση μέσω διαδικτύου (VoIP).

Το "σκέτο" σταθερό τηλέφωνο δεν προσφέρεται πια ως ξεχωριστό προϊόν, παρά μόνο σε ελάχιστες, ειδικές περιπτώσεις. Πρόκειται για τις τεχνολογίες πάνω στις οποίες στηρίχθηκε το κλασικό αναλογικό τηλέφωνο για δεκαετίες, οι οποίες σήμερα δεν είναι εμπορικά διαθέσιμες. Ενδεικτικά, το 2015 οι γραμμές PSTN και ISDN ξεπερνούσαν τα 2,5 εκατομμύρια για τον ΟΤΕ και το 1,65 εκατομμύρια για τους υπόλοιπους παρόχους. Τον Δεκέμβριο του 2024, οι αντίστοιχες γραμμές έχουν μηδενιστεί πλήρως για τον ΟΤΕ, ενώ για τους υπόλοιπους παρόχους έχουν περιοριστεί σε οριακά επίπεδα, χωρίς ουσιαστική εμπορική σημασία.

Η φωνή παρέχεται πλέον σχεδόν αποκλειστικά μέσω VoIP, δηλαδή πάνω από υποδομές ευρυζωνικής πρόσβασης, είτε πρόκειται για VDSL είτε για οπτική ίνα. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι το σταθερό τηλέφωνο χωρίς ίντερνετ δεν προσφέρεται πια ως ξεχωριστό προϊόν στην αγορά, παρά μόνο σε ελάχιστες ειδικές περιπτώσεις. Παράλληλα, η διείσδυση της σταθερής τηλεφωνίας υποχώρησε στο 44,9% του πληθυσμού, δείχνοντας ότι λιγότερα από τα μισά νοικοκυριά και επιχειρήσεις διατηρούν ενεργή σταθερή γραμμή.

Οι αλλαγές αυτές συνοδεύονται από μια εξίσου έντονη πτώση στη χρήση. Η συνολική εξερχόμενη κίνηση από σταθερό τηλέφωνο μειώθηκε το 2024 κατά 24,2% σε ετήσια βάση, υποχωρώντας στα 7,7 δισεκατομμύρια λεπτά, όταν το 2015 έφτανε τα 17,2 δισεκατομμύρια λεπτά, καταγράφοντας πτώση άνω του 55%.

Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στις εθνικές κλήσεις προς σταθερό, οι οποίες περιορίστηκαν κατά περίπου 2 δισεκατομμύρια λεπτά μέσα σε έναν χρόνο, από 7,8 δισεκατομμύρια λεπτά το 2023 σε 5,8 δισεκατομμύρια λεπτά το 2024, ενώ το 2015 ήταν στα 14,457 δισεκατομμύρια λεπτά. Ακόμη και οι κλήσεις προς κινητά, που διαχρονικά κρατούσαν ένα πιο σταθερό επίπεδο, κινούμενες κοντά στην περιοχή των 2,2 δισεκατομμυρίων λεπτών, παρουσίασαν αισθητή υποχώρηση σε 1,7 δισεκατομμύρια λεπτά το 2024.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνεται και στον μέσο χρόνο ομιλίας, ο οποίος διαμορφώθηκε στα 135,7 λεπτά ανά μήνα και ανά σύνδεση, μειωμένος κατά περισσότερο από 20% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, που είχε διαμορφωθεί σε 172,611 λεπτά. Αναλυτικότερα για τον ΟΤΕ, οι εθνικές κλήσεις προς σταθερό, οι κλήσεις προς κινητό και οι διεθνείς κλήσεις μειώθηκαν κατά 16,6%, 1,4% και 18,8%. Κατά το ίδιο διάστημα και για τις ίδιες κατηγορίες κλήσεων, τα ποσοστά μείωσης για τους υπόλοιπους παρόχους ήταν 33,1%, 31,9% και 36,9% αντίστοιχα.

Ο ΟΤΕ κατέχει μερίδιο άνω του 55% στις γραμμές σταθερής πρόσβασης και άνω του 50% στην εξερχόμενη κίνηση. Τα λιανικά έσοδα από υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας μειώθηκαν το 2024 κατά 4%, ενώ την ίδια στιγμή τα έσοδα από υπηρεσίες διαδικτύου αυξήθηκαν. Αυτή η αντίθεση επιβεβαιώνει ότι η οικονομική αξία της σταθερής φωνής μειώνεται, καθώς οι καταναλωτές θεωρούν την σύνδεση στο ίντερνετ ως το βασικό προϊόν και τη φωνή ως ένα πρόσθετο χαρακτηριστικό, συχνά χωρίς ιδιαίτερη βαρύτητα στην επιλογή του πακέτου.