Σε ένα κάστρο του 13ου αιώνα στο Βέλγιο, το Alden Biesen, το οποίο ιδρύθηκε από τους Τεύτονες Ιππότες, κρίνεται σήμερα η τύχη της ευρωπαϊκής οικονομίας. Οι 27 ηγέτες της ΕΕ συναντώνται σε ένα κλίμα έντασης, αναζητώντας τρόπους να ανακτήσουν την ανταγωνιστικότητα της ηπείρου απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα, την ώρα που η παγκόσμια οικονομία παραπαίει και οι πολιτικές απειλές πληθαίνουν.

Το ζήτημα που κυριαρχεί στην ατζέντα είναι το άλλοτε απαγορευμένο σύνθημα «Αγοράστε ευρωπαϊκά». Η Γαλλία ηγείται της προσπάθειας για την ενίσχυση των εγχώριων εταιρειών σε στρατηγικούς τομείς, όπως η άμυνα, η αυτοκινητοβιομηχανία και οι καθαρές τεχνολογίες. Ο Εμανουέλ Μακρόν ξεκαθάρισε πως η προτίμηση στα ευρωπαϊκά προϊόντα είναι ένα «αμυντικό μέτρο» που κρίνεται απαραίτητο, καθώς «αντιμετωπίζουμε αθέμιτους ανταγωνιστές που δεν τηρούν πλέον τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου», προειδοποιώντας πως «διαφορετικά οι Ευρωπαίοι θα παραγκωνιστούν». Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν αναμένεται να παρουσιάσει σύντομα το Industrial Accelerator Act, θέτοντας συγκεκριμένους στόχους για στρατηγικά προϊόντα όπως τα ηλεκτρικά οχήματα και τα φωτοβολταϊκά.

Ωστόσο, η πρόταση προκαλεί θύελλα αντιδράσεων στις χώρες της βόρειας Ευρώπης που υπερασπίζονται το ελεύθερο εμπόριο. Ο Σουηδός πρωθυπουργός, Ούλφ Κρίστερσον, εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός, δηλώνοντας: «Η ιδέα του να προσπαθήσουμε να προστατεύσουμε τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις - αν αυτός είναι ο σκοπός της πρωτοβουλίας “Αγοράστε ευρωπαϊκά”, δηλαδή να αποφεύγουμε το εμπόριο ή τη συνεργασία με άλλες χώρες - με κάνει πολύ σκεπτικό». Οι σκανδιναβικές και βαλτικές χώρες, μαζί με την Ολλανδία, προειδοποιούν σε κοινό τους έγγραφο ότι τέτοιες κινήσεις «ενδέχεται να προσθέσει ένα ακόμη επίπεδο περίπλοκης ρύθμισης» που θα αποθαρρύνει τις επενδύσεις.

Στο παιχνίδι των ισορροπιών μπαίνουν δυναμικά ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, οι οποίοι ζητούν «νομοθετική αυτοσυγκράτηση» και λιγότερη ρυθμιστική παρέμβαση. Παρά την πρόσφατη επαναπροσέγγιση, Βερολίνο και Παρίσι εξακολουθούν να διαφωνούν σε καίρια ζητήματα, όπως η εμπορική συμφωνία με τη Mercosur, την οποία ο Μακρόν έχει απορρίψει χαρακτηρίζοντάς την «κακή συμφωνία». Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης οι εκθέσεις των Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα, με τον Ντράγκι να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας πως η παλιά παγκόσμια τάξη είναι «νεκρή» και η Ευρώπη κινδυνεύει να γίνει «υποτελής, διχασμένη και αποβιομηχανοποιημένη», προτείνοντας τη μετάβαση «από την ένωση των κρατών στην ομοσπονδία».

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν από την πλευρά της αναγνώρισε την ύπαρξη «υπερβολική γραφειοκρατία», φέροντας το χαρακτηριστικό παράδειγμα των φορτηγών που αλλάζουν επιτρεπόμενο βάρος από τους 44 στους 40 τόνους διασχίζοντας τα σύνορα Βελγίου-Γαλλίας. Η πρόεδρος της Κομισιόν σημείωσε πως το «Αγοράστε ευρωπαϊκά» αποτελεί «αναγκαίο εργαλείο», αλλά υπογράμμισε πως «πρόκειται για μια λεπτή ισορροπία» που πρέπει να «στηρίζεται σε στέρεη οικονομική ανάλυση και να συνάδει με τις διεθνείς μας υποχρεώσεις». Κατέληξε δε πως είναι έτοιμη να γκρεμίσει τα εμπόδια στην ενιαία αγορά, προωθώντας την ενοποίηση των κεφαλαιαγορών ακόμη και με μικρότερο σχήμα κρατών, προκειμένου η ΕΕ να γίνει ένας «πραγματικός παγκόσμιος παίκτης».