Η 20ή ημέρα κάθε μήνα έχει μετατραπεί σε ένα άτυπο οικονομικό τείχος για τη μέση ελληνική οικογένεια το 2026. Παρά τις προσεκτικές κινήσεις και τις περικοπές, ο τραπεζικός λογαριασμός αγγίζει το μηδέν, ενώ οι υποχρεώσεις για τρόφιμα, καύσιμα και ενοίκια παραμένουν αμείλικτες. Αυτή η αίσθηση «οικονομικής ασφυξίας» δεν είναι προϊόν φαντασίας, αλλά επιβεβαιώνεται από τα πιο πρόσφατα στοιχεία, αναδεικνύοντας μια σκληρή πραγματικότητα πίσω από τις επίσημες ανακοινώσεις για «αποκλιμάκωση» των τιμών.

Ο πληθωρισμός των τροφίμων παραμένει η «Λερναία Ύδρα» της οικονομίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Ιανουάριο του 2026, αν και ο γενικός πληθωρισμός κινείται στο 2,5%, οι αυξήσεις στα βασικά αγαθά διατροφής παραμένουν σε δυσθεώρητα επίπεδα. Το κρέας, τα λαχανικά και τα γαλακτοκομικά συνεχίζουν την ανηφόρα, με το αρνί και το κατσίκι να σημειώνουν άνοδο 8,5%, ενώ τα λαχανικά κατέγραψαν μηνιαία αύξηση που ξεπερνά το 8%.

Το ερώτημα παραμένει: γιατί οι τιμές στα ράφια δεν υποχωρούν ενώ η ενέργεια έχει γίνει φθηνότερη; Η Τράπεζα της Ελλάδος δείχνει προς τις δομικές αδυναμίες της αγοράς και τη λειτουργία ολιγοπωλίων. Πρόκειται για το φαινόμενο του «πληθωρισμού της απληστίας», όπου οι μειώσεις στο κόστος παραγωγής σπάνια φτάνουν στον καταναλωτή, αλλά αντίθετα ενσωματώνονται στα κέρδη των μεσαζόντων και των μεγάλων αλυσίδων.

Την ίδια στιγμή, η στεγαστική κρίση έχει λάβει διαστάσεις κοινωνικής μάστιγας. Τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 8,7% μέσα σε ένα έτος, με περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης να βλέπουν αυξήσεις που αγγίζουν το 15%. Όταν ένα νοικοκυριό καλείται να διαθέσει πάνω από το 40% του εισοδήματός του μόνο για το ενοίκιο, η οικονομική εξίσωση καταρρέει. Η Eurostat κατατάσσει την Ελλάδα στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης όσον αφορά την επιβάρυνση του κόστους στέγασης, μια «στεγαστική παγίδα» που επιδεινώνεται από την επέλαση των βραχυχρόνιων μισθώσεων.

Η συσσωρευμένη απώλεια της αγοραστικής δύναμης είναι το πιο κρυφό στοιχείο. Το 2,5% του πληθωρισμού το 2026 προστίθεται στο 3% του 2025, στο 4% του 2024 και στο 9% του 2022. Οι τιμές έχουν «κλειδώσει» σε επίπεδα απαγορευτικά για τον μέσο μισθό. Ακόμα και αν η άνοδος επιβραδυνθεί, οι τιμές δεν πέφτουν. Έτσι, ο εργαζόμενος που βλέπει αύξηση 5% το 2026, στην πραγματικότητα παλεύει να καλύψει ένα κενό τετραετίας, παραμένοντας 30% χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο αγοραστικής δύναμης.

Η ανασφάλεια είναι πλέον μόνιμη. Έρευνα του ΙΟΒΕ αποκαλύπτει ότι το 60% των νοικοκυριών περιμένει περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασής του το επόμενο 12μηνο. Η οικονομική πίεση μετατρέπεται σε ψυχολογική, καθώς ο φόβος μιας έκτακτης δαπάνης περιορίζει την κατανάλωση στα απολύτως απαραίτητα. Σε μια χώρα όπου ο μήνας «δεν βγαίνει» λόγω ευρωπαϊκών τιμών και βαλκανικών μισθών, η πραγματική οικονομία δείχνει ότι χωρίς τολμηρές παρεμβάσεις, η «ασφυξία» θα παραμείνει ο μόνιμος σύντροφος του πολίτη.