Νέα δεδομένα στις ΗΠΑ: Το «μπλόκο» στους δασμούς και η αντεπίθεση Τραμπ
Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να κρίνει παράνομους τους «ανταποδοτικούς» δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ προκαλεί τριγμούς στο οικονομικό οικοδόμημα του Αμερικανού προέδρου. Η δικαστική ετυμηγορία ακυρώνει ένα κρίσιμο μέρος των μέτρων που είχαν επιβληθεί σε σχεδόν κάθε εισαγόμενο προϊόν, αφήνοντας ανέπαφους μόνο συγκεκριμένους κλάδους, όπως τα αυτοκίνητα, τον χάλυβα, το αλουμίνιο και τα φαρμακευτικά προϊόντα.
Η αντίδραση του Λευκού Οίκου ήταν ακαριαία. Ο Τραμπ προχώρησε στην υπογραφή νέου διατάγματος για παγκόσμιο δασμό 10%, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ στις 24 Φεβρουαρίου και θα έχει διάρκεια 150 ημερών. Σύμφωνα με τον οικονομολόγο Γκρέγκορι Ντάκο της EY-Parthenon, η άμεση συνέπεια της δικαστικής ανατροπής θα είναι η μείωση του μέσου συντελεστή που εφαρμόζεται στα εισαγόμενα προϊόντα από το 16,8% στο 9,5%.
Οι οικονομικές επιπτώσεις είναι κολοσσιαίες, καθώς οι εταιρείες που κατέβαλαν αυτούς τους δασμούς μπορούν πλέον να αξιώσουν αποζημιώσεις. Αν και το ακριβές ποσό παραμένει δύσκολο να προσδιοριστεί, οι αναλυτές εκτιμούν πως τα έσοδα από αυτούς τους δασμούς για το 2025 θα κυμαίνονταν μεταξύ 130 και 140 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο ίδιος ο πρόεδρος είχε παρουσιάσει μια ζοφερή εικόνα, μιλώντας για αποζημιώσεις «εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων», παραπέμποντας πλέον την κρίση στη δικαιοσύνη.
Στο πολιτικό μέτωπο, οι αντιδράσεις είναι έντονες. Ο δημοκρατικός κυβερνήτης του Ιλινόι, βασιζόμενος σε εκτιμήσεις του Yale, ζητά την επιστροφή 1.700 δολαρίων ανά νοικοκυριό, ενώ ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας τονίζει πως η κυβέρνηση οφείλει να αποζημιώσει τους καταναλωτές. Η εξέλιξη αυτή φαίνεται να πλήττει την ικανότητα της Ουάσινγκτον να συνάπτει εμπορικές συμφωνίες, καθώς ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ παραδέχτηκε ότι η κυβέρνηση στερείται την «ευελιξία» που της παρείχαν οι δασμοί ως διαπραγματευτικός μοχλός.
Το νέο διάταγμα στηρίζεται σε εμπορικό νόμο του 1974 για την εξισορρόπηση των συναλλαγών, όμως η ισχύς του περιορίζεται στις 150 ημέρες. Για να διατηρηθεί το μέτρο, η κυβέρνηση θα πρέπει να εξασφαλίσει την έγκριση του Κογκρέσου. Κάτι τέτοιο φαντάζει εξαιρετικά δύσκολο, καθώς οι ενδιάμεσες εκλογές πλησιάζουν και ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι εκφράζουν ήδη σοβαρές επιφυλάξεις για την εκτεταμένη χρήση των δασμών από τον πρόεδρο.