Νέα δεδομένα στην οικονομία: Το «οπλοστάσιο» μέτρων που επιστρέφει από το παρελθόν
Η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και η επικίνδυνη κλιμάκωση με το Ιράν επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα σενάριο που πολλοί πίστευαν ότι είχε κλείσει οριστικά. Η ανάγκη για έκτακτες παρεμβάσεις στην αγορά ενέργειας και την κατανάλωση είναι πλέον ορατή, καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις που απειλούν τη διεθνή σταθερότητα.
Η κατακόρυφη άνοδος στις τιμές του πετρελαίου και η αβεβαιότητα που επικρατεί γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, ένα σημείο-κλειδί από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, έχουν θέσει σε κατάσταση απόλυτης επιφυλακής το οικονομικό επιτελείο της Αθήνας. Τα υπουργεία Ανάπτυξης και Ενέργειας βρίσκονται σε συνεχή εγρήγορση, με τα κυβερνητικά στελέχη να διαμηνύουν τις τελευταίες δύο ημέρες πως αν ο πόλεμος αποκτήσει διάρκεια, η ενεργοποίηση μέτρων στήριξης είναι μονόδρομος. Το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί καθημερινά τις εξελίξεις και «ξεσκονίζει» το «οπλοστάσιο» μέτρων που εφαρμόστηκε την περίοδο της ενεργειακής κρίσης 2021-2023, ώστε να υπάρχει έτοιμο σχέδιο δράσης.
Στο τραπέζι επιστρέφουν εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν τότε για να απορροφηθεί το ενεργειακό σοκ στην οικονομία. Μεταξύ αυτών, οι επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας μέσω του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης, οι ενισχύσεις στα καύσιμα τύπου Fuel Pass, αλλά και η επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, ειδικά στα πρατήρια υγρών καυσίμων. Παράλληλα, εξετάζονται ξανά στοχευμένες επιδοτήσεις για επιχειρήσεις με υψηλό ενεργειακό κόστος, ώστε να περιοριστεί η μετακύλιση των αυξήσεων στην αγορά και να προστατευτεί η ανταγωνιστικότητα.
Στο ίδιο πακέτο πολιτικής περιλαμβάνονται και παρεμβάσεις ελέγχου, όπως το πλαφόν στο κέρδος βασικών προϊόντων, ένα μέτρο που είχε θεσπιστεί για να αποτραπούν φαινόμενα αισχροκέρδειας σε περιόδους έντονων πληθωριστικών πιέσεων. Αν και η κυβέρνηση τονίζει ότι είναι νωρίς για οριστικές αποφάσεις, η εμπειρία της προηγούμενης κρίσης, όπου κινητοποιήθηκαν 13-15 δισ. ευρώ για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, αποτελεί τον οδηγό. Όλα θα κριθούν από τη διάρκεια της γεωπολιτικής έντασης και την αντοχή της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας, με το βλέμμα στραμμένο διαρκώς στις τιμές του πετρελαίου.