Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε στην κυριακάτικη ανάρτησή του στο Facebook ένα εκτεταμένο πακέτο παρεμβάσεων για την οικονομία, την ενέργεια, την απασχόληση, την υγεία και την περιφέρεια. Ξεκινώντας από τα ληξιπρόθεσμα, ανακοίνωσε ότι οι δόσεις αποπληρωμής σε Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία αυξάνονται από 72 σε 120, με ελάχιστη δόση 30 ευρώ, ενώ οι κανόνες για τους διαχειριστές των οφειλών, γνωστοί ως servicers, γίνονται αυστηρότεροι.

Η πρώτη μεγάλη αναφορά αφορούσε την Κρήτη, καθώς ο Οκτώβριος έχει ήδη ξημερώσει και το φθινόπωρο κάνει ιδιαίτερα έντονη την παρουσία του στο νησί. Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στους κατοίκους που είδαν περιουσίες να πλημμυρίζουν και την καθημερινότητά τους να ανατρέπεται. Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κινητοποίησε προληπτικά τον μηχανισμό, ενώ η Κρήτη τέθηκε σε κατάσταση αυξημένου συναγερμού. Πραγματοποιήθηκαν συνεδριάσεις της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου και συντονισμός όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Μέσω του 112 εκδόθηκαν προειδοποιήσεις, ενώ περιορίστηκαν οι μετακινήσεις σε επικίνδυνες περιοχές. Μετά τις σφοδρές βροχές, οι δυνάμεις προχώρησαν σε απεγκλωβισμούς και παρεμβάσεις. Περιφέρεια και Δήμοι εργάζονται για την αποκατάσταση της πρόσβασης στις πληγείσες περιοχές, ενώ τη Δευτέρα κυβερνητικό κλιμάκιο θα μεταβεί στο νησί για τον συντονισμό της καταγραφής των ζημιών και των διαδικασιών αποκατάστασης. Ως πρώτη προτεραιότητα ορίστηκε η ανθρώπινη ζωή και αμέσως μετά η στήριξη των πληγέντων.

Στις σημαντικές οικονομικές παρεμβάσεις της εβδομάδας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην παρατεταμένη εμπλοκή γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και στην πίεση που αυτή ασκεί στην ελληνική οικονομία. Δήλωσε ότι δεν θέλει να κρυφτεί από την πραγματικότητα και ότι βασικός στόχος είναι να μην εξελιχθεί μια παγκόσμια κρίση σε εθνικό αδιέξοδο για τα ελληνικά νοικοκυριά. Για τις επόμενες 15 ημέρες, αυξάνεται η επιδότηση στην αντλία για το ντίζελ κίνησης από 10 σε 15 λεπτά ανά λίτρο. Μαζί με την έκπτωση που προέρχεται από τα διυλιστήρια, η συνολική ενίσχυση θα φτάσει τα 20 λεπτά.

Λίγο πριν από τις 15 Οκτωβρίου ανακοινώθηκαν μέτρα για το πετρέλαιο θέρμανσης, με στόχο να διατηρηθεί η τιμή κάτω από 1,75 ευρώ το λίτρο. Προανγγέλθηκε επίσης οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, ενώ η παρακολούθηση των μέτρων θα γίνεται ανά δεκαπενθήμερο, εντός των δυνατοτήτων της κυβέρνησης. Ο πρωθυπουργός χαρακτηρίζει το πρόγραμμα πραγματική ανάσα, χωρίς να ισχυρίζεται ότι λύνει μόνο του το πρόβλημα.

Στην ενέργεια αναταραχή, ο Μητσοτάκης τόνισε ότι πρόκειται για ευρωπαϊκό πρόβλημα, το οποίο δεν αντιμετωπίζεται μόνο με συμβουλές για περιορισμό της κατανάλωσης, αλλά απαιτεί κοινές και τολμηρές λύσεις. Η Ελλάδα ζητά από την Ευρώπη μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία και προτείνει να αξιοποιούνται τα επιπλέον έσοδα του ΦΠΑ που προκύπτουν από τις υψηλές τιμές, με κατεύθυνση σε στοχευμένη στήριξη των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Τα προσωρινά μέτρα δεν θα προσμετρώνται στις αυστηρές οροφές δαπανών.

Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι οι κανόνες και οι υποδομές της Ευρώπης σχεδιάστηκαν σε πιο ήρεμες εποχές, όταν η ενέργεια ήταν φθηνή, και ότι τα δεδομένα έχουν πλέον αλλάξει ριζικά. Για την προσαρμογή τους στην πραγματικότητα, έχει ήδη στείλει σχετική επιστολή στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στον Πρόεδρο του Eurogroup.

Στο θέμα των ληξιπρόθεσμων οφειλών, οι 120 δόσεις θα έχουν ελάχιστη δόση 30 ευρώ και θα διατηρούν χαμηλό επιτόκιο, στο ύψος της ρύθμισης των 24 δόσεων. Παράλληλα θα ισχύουν αυστηρότεροι όροι για τους servicers, ώστε να προστατεύονται οι συνεπείς οφειλέτες από πλειστηριασμό ή κατάσχεση. Εάν μια εταιρεία παραβιάσει συμφωνημένη ρύθμιση, η πράξη θα ακυρώνεται, θα επιβάλλεται πρόστιμο έως 500.000 ευρώ και ο πολίτης θα πιστώνεται με πέντε δόσεις της αρχικής συμφωνίας.

Στην προκαταβολή θα υπάρχει πλαφόν 15%, αντί για την ελεύθερη κρίση του πιστωτή. Αν ο πολίτης δεν λάβει πλήρη εικόνα της οφειλής του εντός 45 ημερών, θα παγώνουν οι τόκοι. Ο στόχος της ρύθμισης, όπως τόνισε ο κυβερνήτης, είναι η δημιουργία ενός δίχτυου προστασίας, ανάλογου με τον εξωδικαστικό μηχανισμό για την πρώτη κατοική, ώστε οι πολίτες να έχουν πραγματική δεύτερη ευκαιρία.

Ο κυβερνητικός κύκλος της ανάρτησης ολοκληρώνεται με τα δύο τελευταία αιτήματα εκταμίευσης που υποβλήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι προηγούμενες εκταμίευσεις έγιναν εγκαίρως και με την ολοκλήρωση των απαιτούμενων ορόφων, όπως και στις προηγούμενες περιόδους. Ο Μητσοτάκης δήλωσε ότι έτσι αναμένεται να απορροφηθεί συνολικά ποσό 36 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, κοντά στο 16% του ΑΕΠ. Ισχυρίστηκε ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή στήριξη σε σχέση με το μέγεθος της ελληνικής οικονομίας, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατά τον ίδιο, αναγνώρισε ότι η Ελλάδα ξεχώρισε μεταξύ των 27 κρατών-μελών στην αξιοποίηση του Ταμείου.

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, στον μισό χρόνο ενός ΕΣΠΑ έγινε απορρόφηση σχεδόν διπλών χρημάτων, μέσα από το οργανωμένο σχέδιο «Ελλάδα 2.0». Το σχέδιο βασίστηκε στις προτάσεις της έκθεσης Πισσαρίδη και, όπως υποστηρίχθηκε, συνέβαλε στην αναστήλωση της οικονομίας μετά το βαρύ πλήγμα της δεκαετούς κρίσης. Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 11 μονάδες, δημιουργήθηκαν πάνω από 550.000 νέες θέσεις εργασίας και οι επενδύσεις σημείωσαν αύξηση 60%, ξεπερνώντας τις αρχικές εκτιμήσεις.

Οι αριθμοί που παρουσιάστηκαν για τις υπηρεσίες του κράτους καλύπτουν την καθημερινή ζωή περισσότερων από 9 εκατ. πολιτών που χρησιμοποιούν το gov.gr. Πάνω από 7 εκατ. πολίτες έχουν κάνει δωρεάν προληπτικές εξετάσεις, ενώ περισσότεροι από 300.000 έχουν παραπεμφθεί έγκαιρα για περαιτέρω θεραπεία. Πέντε εκατών δύο χιλιάδες πολίτες έχουν εγγραφεί για δωρεάν προσωπικό γιατρό και 165.000 παιδιά έχουν δωρεάν προσωπικό παιδίατρο.

Περίπου 2,5 εκατ. εργαζόμενοι προστατεύονται από την ψηφιακή κάρτα εργασίας, ενώ έχουν καταγραφεί και πληρωθεί πάνω από 7,5 εκατ. υπερωρίες. Περίπου 1,2 εκατ. ασφαλισμένοι χρησιμοποιούν τον ψηφιακό φάκελο υγείας, ενώ 410.000 μαθητές επωφελούνται από το δωρεάν ψηφιακό φροντιστήρι, το οποίο ξεκινά για το έτος 2026-2027.

Περισσότερα από 180.000 νοικοκυριά επωφελήθηκαν από προγράμματα ενεργειακής εξοικονόμησης και αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης και ηλιακού θερμοσίφωνα. Ένα κρίσιμο μέγεθος έφεραν οι κινητές μονάδες υγείας, που εξέτασαν 25.500 κατοίκους ορεινών και νησιωτικών περιοχών. Πάνω από 23.000 νοικοκυριά απέκτησαν πρώτη κατοική μέσω των προγραμμάτων Σπίτι μου 1 και 2, ενώ 20.000 πολίτες χειρουργήθηκαν σε δωρεάν απογευματινά χειρουργεία. Στην υπηρεσία 1.812 ατόμων με αναπηρία τέθηκαν προσωπικοί βοηθοί, ενώ το 99% της χώρας διαθέτει πλέον αναρτημένα κτηματολογικά στοιχεία.

Ο πρωθυπουργός δεν υποτίμησε τη σημασία των έργων και των μεταρρυθμίσεων, αλλά υποστήριξε ότι η μεγαλύτερη κληρονομιά του «Ελλάδα 2.0» δεν περιορίζεται στα 36 δισ. ευρώ. Κατά τον ίδιο, αποδεικνύει ότι το ελληνικό κράτος μπορεί να σχεδιάζει, να εκτελεί, να αντιμετωπίζει τις αγκυλώσεις του παρελθόντος και να προχωρά μπροστά. Χαρακτηρίζει αυτή την εξέλιξη πραγματική κατάκτηση, καθώς έχει ξεπερασμένη την πεποίθηση ότι εδώ τίποτα δεν αλλάζει. Το επόμενο στοίχημα, κατά τον ίδιο, δεν είναι αν μπορεί να επιτευχθούν οι στόχοι, αλλά αν υπάρχει το θάρρος να μην ξαναχαμηλώσουν τα πρότυπα.

Για την επόμενη μέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, το οποίο, όπως ανέφερε, θα κινητοποιήσει επενδύσεις 23 δισ. ευρώ, δηλαδή 13 δισ. περισσότερα από την προηγούμενη προγραμματική περίοδο. Παράλληλα, αναφέρθηκαν πόροι άνω των 8 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Ταμείο Απανθρακοποίησης, ενώ απομένουν ακόμη 19 δισ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021-2027.

Μπροστά βρίσκεται, κατά τον πρωθυπουργό, και μια νέα μεγάλη ευρωπαϊκή διαπραγμάτευση για πόρους άνω των 49 δισ. ευρώ. Θεωρείται πιθανό η διαπραγμάτευση να διεξαχθεί κατά την ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Για τον λόγο αυτό, η προετοιμασία της Προεδρίας έχει ενταχθεί στις 12 οριζόντιες προτεραιότητες του κυβερνητικού προγραμματισμού που παρουσιάστηκαν στο πρόσφατο Υπουργικό Συμβούλιο.

Ο Μητσοτάκης τόνισε ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο πόσα χρήματα θα έχει η χώρα, αλλά πού θα κατανεμηθούν και ποιο αποτέλεσμα θα παράγουν. Οι κεντρικές επιδιώξεις έως το 2030 περιλαμβάνουν βιώσιμη ανάπτυξη και υψηλότερα εισοδήματα, ισχυρότερη άμυνα και διεθνή παρουσία, αποτελεσματικότερο κράτος και ταχύτερη δικαιοσύνη, καλύτερες υπηρεσίες παιδείας και υγείας, ασφαλέστερες μεταφορές, προσιτή ενέργεια και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Στην αγορά εργασίας, τα στοιχεία που ανέφερε δείχνουν ότι η ανεργία υποχώρησε στο 7,4% τον περασμένο Αύγουστο, το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί στη χώρα. Ήταν ο τρίτος συνεχόμενος μήνας με ανεργία κάτω από το 8%, ενώ βελτίωση καταγράφηκε σε όλες τις επιμέρους κατηγορίες. Στους άνδρες, η ανεργία διαμορφώθηκε στο 4,9% από 6,9% τον περσινό Αύγουστο. Στις γυναίκες υποχώρησε στο 10,3% από 11,1%, ενώ στους νέους μειώθηκε στο 15,6% από 21,8%.

Η προσπάθεια, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, στηρίζεται σε στοχευμένες πολιτικές εκεί που υπάρχουν ακόμη περιθώρια βελτίωσης. Για τις γυναίκες επεκτείνεται το πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την πρόσληψη 10.000 ανέργων γυναικών, με έμφαση σε μητέρες ανήλικων τέκνων, και ενισχύεται με 5.000 πρόσθετες θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης. Για τους νέους, ενισχύεται η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, με σύνδεση ανάμεσα στις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων και των τμημάτων ΔΥΠΑ που λειτουργούν μέσα σε αυτές. Παράλληλα, προγράμματα επιχειρηματικότητας στηρίζουν τις ηλικίες 18-29 ετών, ώστε οι νέοι να μπορούν να κάνουν το δικό τους επαγγελματικό ξεκίνημα.

Μεταξύ των πρωτοβουλιών της εβδομάδας ξεχώρισε η δημιουργία Εθνικού Πρότυπου Κέντρου για την Άνοια. Ο πρωθυπουργός χαρακτηρίζει την άνοια ένα από τα πιο σοβαρά, σύνθετα και γρήγορα αυξανόμενα προβλήματα δημόσιας υγείας παγκοσμίως και αναφέρει ότι περίπου 214.000 Έλληνες ζουν με διαγνωσμένη άνοια. Το ψυχικό και σωματικό βάρος για τις οικογένειές τους είναι, όπως τόνισε, συχνά τεράστιο.

Το νέο κέντρο θα παρέχει δωρεάν ολιστική φροντίδα σε ανθρώπους με άνοια αρχικού σταδίου, μέσω αξιολόγησης μνήμης, ημερήσιας φροντίδας, φροντίδας στο σπίτι και τηλεϊατρικής. Θα στηρίζει και θα εκπαιδεύει φροντιστές, ακόμη και άτυπους, που συχνά αναλαμβάνουν αυτή τη φροντίδα χωρίς επαρκή καθοδήγηση, ενώ θα συμμετέχει στην πρόληψη, την εκπαίδευση και την έρευνα. Το έργο υλοποιείται με δωρεά ύψους 4,49 εκατ. ευρώ από την Εθνική Τράπεζα και τα κοινωφελή ιδρύματα της Πρωτοβουλίας ’21, σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας. Ο κυβερνητικός κύκλος συνδέει την πρωτοβουλία τόσο με την υγεία όσο και με την αξιοπρέπεια των ασθενών, των οικογενειών τους και όσων δίνουν καθημερινά τη μάχη.

Στην περιφέρεια, ο ΑΔΜΗΕ έθεσε σε λειτουργία τις αναβαθμισμένες διασυνδέσεις υψηλής τάσης Ζακύνθου-Κεφαλονιάς και Κεφαλονιάς-Λευκάδας, αντικαθιστώντας γραμμές που λειτουργούσαν επί δεκαετίες. Η επέμβαση εξασφαλίζει ασφαλέστερη και πιο ανθεκτική ηλεκτροδότηση για τα Ιόνια Νησιά, ιδίως τους θερινούς μήνες, όταν η τουριστική κίνηση αυξάνει σημαντικά τη ζήτηση. Επόμενη στη σειρά θα είναι η διασύνδεση της Κέρκυρας με το ηπειρωτικό σύστημα, μέσω Ηγουμενίτσας, εντός του 2027.

Στην Κατερίνη δημιουργείται νέο προπτυχιακό πρόγραμμα του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος στη «Διοίκηση Ναυτιλιακών και Συνδυασμένων Μεταφορών», προσθέτοντας μια ακόμη εκπαιδευτική επιλογή εκτός των μεγάλων πανεπιστημιακών κέντρων. Στην Πελοπόννησο διατίθενται 3,5 εκατ. ευρώ για τη συμμετοχή ατόμων με αναπηρία και πολιτών άνω των 65 ετών που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού σε αθλητικές, πολιτιστικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες. Στη Βοιωτία εγκαινιάστηκαν το νέο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Νοσοκομείου Θήβας και τα ανακαινισμένα Κέντρα Υγείας Διστόμου και Αλιάρτου.

Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου διαθέτει 2,8 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους για δύο νέα Κέντρα Ημέρας Ολικής Φροντίδας Ψυχικής Υγείας: ένα για ανθρώπους με άνοια και Alzheimer στην Κω και ένα για άτομα με αυτισμό και νευροαναπτυξιακές διαταραχές στη Σύρο. Στη Μεγαλόπολη εντάσσεται έργο 3,5 εκατ. ευρώ για τη βιοκλιματική αναβάθμιση τμήματος του οδικού δικτύου, στο πλαίσιο της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Στην Κέρκυρα, ύστερα από πολύμηνη προσπάθεια, εξασφαλίστηκε χρηματοδότηση 21,1 εκατ. ευρώ για την υπογραφή της σύμβασης του έργου «Ύδρευσης Πόλης Κέρκυρας από την ΕΑΝ Χρυσηίδας», παρέμβαση που κατά τον πρωθυπουργό αντιμετωπίζει ένα χρόνιο και πολύ πραγματικό πρόβλημα για κατοίκους και επισκέπτες του νησιού.

Ο κυβερνητικός κύκλος ολοκληρώθηκε με την ορθόδοξη πολιτιστική κληρονομιά. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι παρακολούθησε μαζί με τον φίλο πρωθυπουργό της Βουλγαρίας την υπογραφή πρωτοκόλλου για την επιστροφή στην Ελλάδα θρησκευτικών κειμηλίων που μεταφέρθηκαν στη Σόφια το 1917, κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και για την παράδοση στη Βουλγαρία των λειψάνων του Τσάρου Σαμουήλ. Τα άλλα εντοπίστηκαν το 1965 στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στη Φλώρινα.

Τα ελληνικά κειμήλια που επιστρέφουν ανέρχονται σε 48 αντικείμενα από τις Ιερές Μονές της Παναγίας Εικοσιφοίνισσας και του Τιμίου Προδρόμου Σερρών, καθώς και από την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτας. Θα εκτεθούν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού έως τις 5 Νοεμβρίου και στη συνέχεια θα επιστρέψουν στον τόπο προέλευσής τους. Ο πρωθυπουργός χαρακτηρίζει την κίνηση πρώτο βήμα, αλλά όχι τελευταίο, στο πλαίσιο της ενεργητικής πολιτιστικής διπλωματίας που, κατά τον ίδιο, έχει αποδώσει χειροπιαστά αποτελέσματα.

Τέλος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθύμισε την επέτειο ίδρυσης της Νέας Δημοκρατίας και την εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί την επόμενη Δευτέρα στις 18:00 στο παλιό αμαξοστάσιο ΟΣΥ. Δήλωσε περήφανος για τις ιδέες, τις αξίες και τη διαδρομή που ξεκίνησαν στις 4 Οκτωβρίου του 1974. Η ιδρυτική διακήρυξη, την οποία υπέγραψε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, καλεί να υπηρετούμε το έθνος, «πέρα και πάνω απ’ τις παλιές, παραπλανητικές ταμπέλες της αριστεράς, της δεξιάς και του κέντρου».