Το οικονομικό επιτελείο βάζει στο στόχαστρο τα ενοίκια κύριας κατοικίας, επιχειρώντας να τιθασεύσει την αλματώδη αύξησή τους μέσα στο 2026. Σειρά μέτρων προωθούνται, με την αποτελεσματικότητά τους να κρίνεται στην πράξη.

Ιδιοκτήτες κλειστών ακινήτων που θα ενταχθούν στο νέο πρόγραμμα επιδότησης ανακαίνισης θα δεσμευτούν για ενοικίαση και «πάγωμα» του μισθώματος για 3-5 χρόνια. Παράλληλα, αναζητούνται επιπλέον πόροι για να ξεπεράσει ο προϋπολογισμός του προγράμματος ανακαίνισης τα 400 εκατ. ευρώ, με σκοπό την αύξηση της προσφοράς ακινήτων και τον έλεγχο των ενοικίων. Για τους κατασκευαστές που θα αξιοποιήσουν τα κρατικά κίνητρα για ανέγερση, προβλέπεται υποχρεωτική μίσθωση σε προσυμφωνημένες, διοικητικά καθορισμένες τιμές.

Τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής αποκαλύπτουν μια ζοφερή εικόνα: τα ενοίκια αυξάνονται με υπερδιπλάσιο ρυθμό σε σχέση με τα εισοδήματα. Το 2025, ο σχετικός δείκτης ξεπέρασε το 8,5%, ενώ από το 2020 η μέση αύξηση των ενοικίων αγγίζει το 30%, αναγκάζοντας χιλιάδες πολίτες να διαθέτουν πάνω από το 30% του εισοδήματός τους για στέγαση.

Στο λεκανοπέδιο, η κατάσταση είναι πιο πιεστική λόγω της αυξημένης ζήτησης που πυροδοτείται από την οικονομική δραστηριότητα, τον τουρισμό (με τη συνεπακόλουθη απορρόφηση ακινήτων για βραχυχρόνια μίσθωση) και την αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών. Στόχος των μέτρων είναι η αποκλιμάκωση του ρυθμού αύξησης των ενοικίων, ώστε να μην υπολείπεται του ρυθμού μεταβολής των εισοδημάτων.

Επιδίωξη είναι η συγκράτηση της μεικτής απόδοσης των ιδιοκτητών (ετήσιο ενοίκιο ως ποσοστό της αξίας του ακινήτου). Για την καθαρή απόδοση, δρομολογούνται φορολογικές ελαφρύνσεις για ιδιώτες και ιδιοκτήτες. Από την άνοιξη του 2026, θα ενεργοποιηθούν οι εξής μηχανισμοί, οι οποίοι αναμένεται να αποδώσουν σταδιακά.

Το πρόγραμμα επιδότησης ανακαίνισης αναμένεται να ξεκινήσει τον Μάρτιο. Με προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ, οι ιδιοκτήτες κλειστών ακινήτων θα επιδοτηθούν έως και με 300 ευρώ ανά τ.μ. για ανακατασκευή σπιτιών έως 120 τ.μ. και ηλικίας τουλάχιστον 35 ετών. Στα μισθωτήρια θα ενσωματωθεί ρήτρα «παγώματος» του ενοικίου, δηλαδή το αρχικό μίσθωμα (π.χ. 600 ευρώ) θα παραμείνει σταθερό για τουλάχιστον τρία χρόνια, χωρίς ρήτρα πληθωρισμού. Στόχος είναι οι 30.000 ενοικιαστές που θα ωφεληθούν από το πρόγραμμα να πληρώνουν αναλογικά μικρότερο ενοίκιο σε σχέση με το εισόδημά τους.

Παράλληλα, δρομολογείται φορολογική απαλλαγή για κατασκευαστές που χτίζουν διαμερίσματα για ενοικίαση. Η περίοδος ενοικίασης θα είναι 10ετής, με το μίσθωμα να καθορίζεται διοικητικά. Η επιτυχία του μέτρου θα εξαρτηθεί από τη «φόρμουλα» υπολογισμού του ενοικίου, ώστε η επένδυση να είναι ελκυστική για τους κατασκευαστές.

Από 1/1/2026 τέθηκε σε ισχύ η νέα κλίμακα φορολογίας εισοδήματος από ενοίκια για φυσικά πρόσωπα, με ελαφρύνσεις για όσους εισπράττουν πάνω από 1.000 ευρώ/μήνα, συμπληρωματικά προς τα υπόλοιπα μέτρα.

Μεγάλο στοίχημα αποτελεί η ανταπόκριση της αγοράς στα μέτρα. Το Υπουργείο Οικονομικών αναζητά ιδιοκτήτες που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια και χρειάζονται κεφάλαιο για την επισκευή των ακινήτων τους. Σε περίπτωση αυξημένης ζήτησης, θα δρομολογηθεί αύξηση του προϋπολογισμού σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.