Μια στρατηγική παρέκκλιση στο πλαίσιο της εθνικής ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια μπορεί να ξεμωτώσει τα χέρια της ελληνικής κυβέρνησης, χορηγώντας επιπλέον δημοσιονομικό χαρτογράφημα για μέτρα στήριξης οπότε οι τιμές της ενέργειας παραμένουν υψilotά. Το αίτημα, το οποίο υπεγράφη επίσημα στο Eurogroup της Τετάρτης και θα ξαναβάλει στη συζήτηση η Σύνοδος Κορυφής τις 15 και 16 του μηνός, φέρει την υπογραφή της απλότητας και της αμοιβαίας ασφάλειας: από το 1 δισ. ευρώ έργα που η Ελλάδα έχει δεσμευτεί να ολοκληρώσει μέχρι το 2028, 600 εκατ. ευρώ θα ανακατευθυνθούν σε επενδύσεις ενίσχυσης της οικονομίας ενάντια στις ενεργειακές κρίσεις, ενώ τα υπόλοιπα 400 εκατ. θα προστεθούν στα 200 εκατ. που ήδη προβλέπονται στον Προϋπολογισμό 2027 για έκτακτα μέτρα. Το αποτέλεσμα είναι ένας «κουμπαράς» 600 εκατ. ευρώ, διαθέσιμος για νέα στήριξη όσο η κρίση επιβαρύνει.

Στην ουσία, η Αθήνα ζητά από την Επιτροπή να επιτρέψει μια εξαίρεση στους κανόνες της συγκεκριμένης ρήτρας, ώστε δαπάνες που κανονικά δεν θα ήταν επιλέξιμες —π.χ. μείωση φόρων— να χρηματοδοτηθούν. Το επιχείρημα της Ελλάδας βασίζεται σε δύο στήλες: τα έργα της ρήτρας θα υλοποιηθούν με εθνικούς πόρους, οπότε δεν κινδυνεύουν κοινοτικά κονδύλια, και η χώρα αποφεύγει οριζόντια δημοσιονομική χαλάρωση που θα στείλε λάθος σήμα στα αγοραία και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Οι αριθμοί ενισχύουν την θέση της Αθήνας. Με δεδομένο ότι η Ελλάδα θα καταγράψει μειωτική επιρροή 0,2% του ΑΕΠ στα βασικά δημοσιονομικά μεγέθη, ο Προϋπολογισμός 2027 προβλέπει πλεόνασμα 0,3% ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα 3,3% ΑΕΠ. Αν ενσωματωθεί η πρόταση, το αποτέλεσμα θα είναι οριακά πλεονασματικός προϋπολογισμός —πλεόνασμα 0,1% ΑΕΠ και πρωτογενές 3,1% ΑΕΠ— επιδόσεις που ξεπερνούν την πλειοψηφία των κρατών μελών.

Παρόλα αυτά, το Eurogroup δεν έδωσε το «ναι». Ο επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκης δήλωσε ότι η Επιτροπή συνεχίζει την εξέταση τόσο του ελληνικού όσο και του ιταλικού αιτήματος, επαναλαμβάνοντας ωστόσο την στάση ότι δεν μπορεί να υποστηρίξει περαιτέρω χαλάρωση του δημοσιονομικού συμφώνου. Με τον τρόπο αυτό, το βάρος της απόφασης μεταφέρεται στη Σύνοδο Κορυφής, όπου η αντιπαράθεση θα μεταβεί σε επίπεδο ηγετών. Εκ μέρους του Βορρά, χώρες όπως η Ολλανδία, η Εσθονία και το Βέλγιο ομνύουν στην πιστή εφαρμογή των κανόνων, φοβούμενες για άνοδο επιτοκίων ομολόγων, ενώ οι χώρες του Νότου, με έλλειψη στα όρια του 3% ή ψηλότερα, πιέζουν για στήριξη των οικονομιών τους μέσα σε κρίση αόρατου ορίζοντα.