Δύο νέες αποφάσεις του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) Γιώργου Πιτσιλή φέρνουν αλλαγές στο πλαίσιο της ηλεκτρονικής υποβολής δηλώσεων φόρου μεταβίβασης ακινήτων. Σκοπός των αποφάσεων αυτών είναι η διευκόλυνση των φορολογουμένων, των συμβολαιογράφων και των επαγγελματιών της αγοράς ακινήτων, καθώς και η ενίσχυση του ψηφιακού χαρακτήρα των διαδικασιών.

Η πρώτη απόφαση αφορά στην ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης φόρου μεταβίβασης ακινήτων μέσω της εφαρμογής myPROPERTY. Η αλλαγή εστιάζεται στις εμπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις που αφορούν ακίνητα ενταγμένα στο αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού αξίας, όταν πρόκειται να συνταχθούν συμβολαιογραφικές πράξεις σύστασης, τροποποίησης ή κατάργησης οριζόντιων και κάθετων ιδιοκτησιών. Βασική προϋπόθεση είναι η αρχική δήλωση να έχει υποβληθεί ψηφιακά και να μην έχει συνταχθεί ακόμη το συμβόλαιο.

Επεκτείνεται το πεδίο εφαρμογής των τροποποιητικών δηλώσεων και σε περιπτώσεις όπου συμμετέχουν περισσότεροι συμβαλλόμενοι ή ακόμη και εργολάβοι ως τρίτοι. Επίσης, αποσαφηνίζεται ότι μπορεί να συντάσσεται είτε μονομερής είτε μη μονομερής δήλωση, με καταχώριση όλων των εμπλεκόμενων στοιχείων. Η ΑΑΔΕ επιδιώκει να καλύψει ανάγκες που είχαν ανακύψει, κυρίως σε πολυϊδιοκτησιακά ακίνητα και αναπτύξεις με εργολαβικό χαρακτήρα.

Σημαντική είναι η πρόβλεψη ότι για τις δηλώσεις αυτής της κατηγορίας, ο υπολογισμός της αξίας και του οφειλόμενου φόρου δεν γίνεται από τον συμβολαιογράφο, αλλά ακολουθεί ειδική διοικητική πράξη προσδιορισμού φόρου που εκδίδεται ψηφιακά, περιορίζοντας τα λάθη και διασφαλίζοντας ενιαία αντιμετώπιση.

Η δεύτερη απόφαση αφορά στην ψηφιακή υποβολή δηλώσεων φόρου μεταβίβασης ακινήτων μέσω Δ.Ο.Υ. και ΚΕ.ΦΟ.Κ. Εδώ, έμφαση δίνεται στις εμπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις, αν η αρχική δήλωση έχει υποβληθεί ψηφιακά και δεν έχει συνταχθεί συμβολαιογραφική πράξη. Ξεκαθαρίζεται επίσης το καθεστώς για τις δηλώσεις ματαίωσης σύνταξης συμβολαίου, οι οποίες πλέον εντάσσονται στις ψηφιακές διαδικασίες.

Για να γίνει πιο κατανοητό τι αλλάζει, παρατίθενται παραδείγματα από πραγματικές περιπτώσεις μεταβιβάσεων ακινήτων που δημιουργούσαν καθυστερήσεις.

Ένα παράδειγμα αφορά αγοραπωλησία οικοπέδου σε περιοχή με αντικειμενικό σύστημα αξιών, όπου ο αγοραστής υπέβαλε δήλωση ΦΜΑ μέσω myPROPERTY, αλλά πριν την υπογραφή του συμβολαίου διαπιστώθηκε λάθος στα τετραγωνικά μέτρα. Πλέον, αν δεν έχει συνταχθεί συμβολαιογραφικό έγγραφο, ο φορολογούμενος μπορεί να υποβάλει εμπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση ψηφιακά, διορθώνοντας τα στοιχεία χωρίς επιπλέον γραφειοκρατία.

Ένα άλλο παράδειγμα αφορά σύσταση οριζόντιων ιδιοκτησιών σε νεόδμητη πολυκατοικία. Σε περίπτωση αλλαγών στη διανομή των χιλιοστών ή στον αριθμό των διαμερισμάτων πριν από την τελική σύνταξη του συμβολαίου, οι τροποποιητικές δηλώσεις μπορούν να υποβληθούν εμπρόθεσμα μέσω myPROPERTY, χωρίς να ακυρώνεται η αρχική δήλωση και χωρίς να απαιτείται επανυπολογισμός.

Στις εργολαβικές συμβάσεις, όπου συμμετέχει εργολάβος ως τρίτος συμβαλλόμενος, η δήλωση ΦΜΑ μπορεί να υποβληθεί είτε μονομερώς είτε με την καταχώριση όλων των συμβαλλομένων, συμπεριλαμβανομένου του εργολάβου. Αν αλλάξουν οι όροι της σύστασης των κάθετων ιδιοκτησιών πριν την υπογραφή του συμβολαίου, επιτρέπεται η υποβολή τροποποιητικής δήλωσης χωρίς νέα αρχική δήλωση.

Σε περίπτωση ματαίωσης συμβολαιογραφικής πράξης, αν ένας αγοραστής υπέβαλε ψηφιακά δήλωση ΦΜΑ, η νέα απόφαση για τις δηλώσεις μέσω Δ.Ο.Υ./ΚΕ.ΦΟ.Κ. επιτρέπει τη δήλωση της ματαίωσης ψηφιακά, χωρίς επίσκεψη στην υπηρεσία.

Τέλος, για τις δηλώσεις που αφορούν σύσταση ή τροποποίηση ιδιοκτησιών της νέας υποπερίπτωσης ζ, εκδίδεται ειδική ψηφιακή πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου από την ΑΑΔΕ, μειώνοντας τον κίνδυνο λαθών.