Σε νευρική κρίση οι αγορές πετρελαίου και αερίου

Ενεργειακός συναγερμός: Προς τα 2 ευρώ η βενζίνη με φόντο τη Μέση Ανατολή

Auto & Moto
Δημοσιεύθηκε  · 3 λεπτά ανάγνωση

Η ελληνική οικονομία βρίσκεται για άλλη μια φορά αντιμέτωπη με το φάσμα μιας νέας ενεργειακής και πληθωριστικής καταιγίδας. Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει νευρική κρίση στις διεθνείς αγορές, καθώς τα σενάρια αποκλιμάκωσης φαντάζουν πλέον μακρινά. Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου ξεπέρασαν ήδη τα όρια συναγερμού των 100 δολαρίων το βαρέλι και των 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα αντίστοιχα, προκαλώντας άμεσες πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Παρά τις μικρές διορθώσεις, η αβεβαιότητα παραμένει στα ύψη, με το πετρέλαιο να κινείται κοντά στα 94 δολάρια.

Στην εγχώρια αγορά, η κατάσταση είναι ήδη εκρηκτική. Η μέση τιμή της αμόλυβδης έχει σκαρφαλώσει στα 1,83 ευρώ το λίτρο, καταγράφοντας αύξηση 9 λεπτών μέσα σε μόλις μία εβδομάδα. Ακόμα χειρότερη είναι η εικόνα στο πετρέλαιο κίνησης, το οποίο επιβαρύνθηκε κατά 22,5 λεπτά φτάνοντας το 1,77 ευρώ. Οι εκτιμήσεις της αγοράς προκαλούν δέος, καθώς προβλέπεται πως μέχρι το τέλος της εβδομάδας οι τιμές θα αγγίξουν τα 2 ευρώ το λίτρο, επίπεδα που θυμίζουν τις χειρότερες μέρες της ενεργειακής κρίσης. Στις Κυκλάδες, το ψυχολογικό αυτό όριο έχει ήδη σπάσει, ενώ Δωδεκάνησα, Ευρυτανία και Λευκάδα βρίσκονται «μια ανάσα» από το ορόσημο των 2 ευρώ. Στην Αττική, η μέση τιμή διαμορφώνεται ελάχιστα χαμηλότερα από τον πανελλαδικό μέσο όρο, στα 1,82 ευρώ ανά λίτρο.

Παρά τις πιέσεις, η αγορά ηλεκτρισμού προβάλλει προς το παρόν σθεναρή αντίσταση, με «οχυρά» την αυξημένη παραγωγή από ΑΠΕ και τα υψηλά υδατικά αποθέματα. Η Ελλάδα παραμένει από τις φθηνότερες χώρες στην Ευρώπη με τιμές γύρω στα 84 ευρώ ανά μεγαβατώρα, την ώρα που στη Γερμανία και το Βέλγιο οι τιμές ξεπερνούν τα 139 και 146 ευρώ αντίστοιχα. Ωστόσο, η κυβέρνηση παραμένει σε εγρήγορση, καθώς οποιαδήποτε αλλαγή στον καιρό θα μπορούσε να εκτοξεύσει το κόστος λόγω της εξάρτησης από το φυσικό αέριο, το οποίο καλύπτει το 40% της ετήσιας ζήτησης. Στην Ευρώπη, τα επίπεδα πλήρωσης του φυσικού αερίου βρίσκονται κάτω από το 31%, γεγονός που απαιτεί την εισαγωγή περίπου 700 φορτίων LNG για την ασφάλεια του επόμενου χειμώνα.

Στην καρδιά της παγκόσμιας ανησυχίας βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, το κρίσιμο πέρασμα από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας. Η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας έχει αναγκάσει κολοσσούς όπως η Σαουδική Αραβία και το Ιράκ να αναστείλουν αποστολές εκατομμυρίων βαρελιών. Ο Νιλ Ατκινσον, πρώην επικεφαλής πετρελαίου στη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (IEA), προειδοποιεί μέσω του CNBC πως εάν δεν υπάρξει αποκλιμάκωση, «βρισκόμαστε σε μια πρωτοφανή ενεργειακή κρίση που μπορεί να είναι game changer». Σε ερώτηση για το πού μπορούν να φτάσουν οι τιμές, η απάντησή του ήταν αφοπλιστική: «Συγγνώμη, μπαίνουμε στον τομέα των εικασιών εδώ. Θέλω να πω, δεν υπάρχει προηγούμενο για αυτό. The sky is the limit (ο ουρανός είναι το όριο)».

Οι επιπτώσεις της κρίσης γίνονται ήδη αντιληπτές στην Ε.Ε., με τις τιμές του αερίου να αυξάνονται κατά 30%, επιβαρύνοντας τη Γηραιά Ήπειρο με τουλάχιστον 1,3 δισ. ευρώ επιπλέον κόστος. Αντίθετα, οι ΗΠΑ εμφανίζουν μεγαλύτερες αντοχές λόγω της ενεργειακής τους αυτάρκειας από το σχιστολιθικό πετρέλαιο. Την ίδια στιγμή, η Κίνα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, καθώς εισάγει το 20% του πετρελαίου της από το Ιράν και έχει επενδύσει 89 δισ. δολάρια στην περιοχή την τελευταία πενταετία. Η διάρκεια της έντασης στη Μέση Ανατολή θα είναι ο τελικός κριτής για το αν η παγκόσμια οικονομία θα εισέλθει σε μια σκοτεινή περίοδο αβεβαιότητας.