Ασφυκτικός κλοιός στην Κούβα: Ο Τραμπ «παγώνει» την οικονομία του νησιού
Ο Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας στο ιστορικό του την πρόσφατη υποψηφιότητα για το Νόμπελ Ειρήνης, στρέφει πλέον το βλέμμα του στη Μέση Ανατολή, χωρίς όμως να αφήνει την Κούβα εκτός του πεδίου των ισχυρών πιέσεών του. Η χώρα, που από την εποχή του Ρόναλντ Ρέιγκαν θεωρείται μέρος της «Αυτοκρατορίας του Κακού», βιώνει σήμερα μια ασφυκτική πολιτική και οικονομική πολιορκία υπό τη διοίκηση του σημερινού προέδρου των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τον Κλοντ Φουκέ στη «Les Echos», «Για την ώρα ο Τραμπ απορρίπτει την ιδέα μιας επιχείρησης ανατροπής του καθεστώτος της Κούβας, όπως έκανε στη Βενεζουέλα. Αλλά κλιμακώνει τις πιέσεις προς την Αβάνα και την περασμένη Δευτέρα ο πρόεδρος κάλεσε γι’ άλλη μια φορά την κουβανική κυβέρνηση να καταλήξει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ». Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε πρόσφατα πως «Η Κούβα είναι αυτή τη στιγμή ένα αποτυχημένο έθνος», μια τοποθέτηση που αντικατοπτρίζει τη δυσχερή θέση στην οποία βρίσκεται η κυβέρνηση του Μανουέλ Μαρέρο Κρους υπό την υψηλή εποπτεία του Μιγκουέλ Ντίας-Κανέλ.
Η κατάσταση στο νησί έχει γίνει δραματική μετά την απόφαση των ΗΠΑ να επιβάλουν ουσιαστικό ναυτικό αποκλεισμό, διακόπτοντας κάθε προμήθεια πετρελαίου. Το εμπάργκο αυτό πλήττει τις πέντε ζωτικές πηγές εσόδων της Κούβας: τον τουρισμό, τα εμβάσματα, τις εξαγωγές ιατρικών υπηρεσιών, το νικέλιο και τα πούρα. Όπως σημειώνει ο Φουκέ, «Ο ενεργειακός αποκλεισμός αναγκάζει επίσης την Κούβα να βασίζεται, περισσότερο από ποτέ, στην ανθρωπιστική βοήθεια».
Ο τουριστικός κλάδος βρίσκεται σε πλήρη αδράνεια, με τα ξενοδοχεία στην Αβάνα να κλείνουν για εξοικονόμηση ενέργειας. Μετά την αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, οι αεροπορικές εταιρείες προειδοποιήθηκαν για σοβαρές ελλείψεις κηροζίνης, με αποτέλεσμα πολλές να αναστείλουν τις πτήσεις τους. Χώρες όπως η Βρετανία εξέδωσαν ταξιδιωτικές οδηγίες, συμβουλεύοντας τους πολίτες να μην ταξιδεύουν στο νησί «αν δεν υπάρχει μείζων λόγος».
Ακόμα και ο εμβληματικός τομέας των πούρων, που το 2024 απέφερε 827 εκατ. δολάρια, δέχεται πλήγμα. Το 26ο Φεστιβάλ Πούρου της Αβάνας αναβλήθηκε επ’ αόριστον, μια κίνηση που δικαιολογήθηκε επίσημα ως «αναγκαία για να διατηρηθούν τα υψηλότερα πρότυπα ποιότητας και εμπειρίας». Η ματαίωση αυτή συνεπάγεται τεράστια απώλεια συναλλάγματος από χιλιάδες διεθνείς επιχειρηματίες και ειδικούς που επισκέπτονται κάθε χρόνο τη διοργάνωση.
Παράλληλα, η «βιομηχανία» των Κουβανών γιατρών, η οποία το 2023 απέφερε 4,4 δισ. δολάρια, δέχεται πιέσεις. «Η εξαγωγή υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης είναι μία από τις κύριες πηγές ξένου συναλλάγματος για την Κούβα», αναφέρεται χαρακτηριστικά, καθώς οι ΗΠΑ ενισχύουν τους περιορισμούς στις βίζες για όσους μεσολαβούν σε αυτές τις μετακινήσεις. Ήδη χώρες όπως η Βραζιλία και η Γουατεμάλα έχουν μειώσει τη συνεργασία τους.
Τα εμβάσματα από τη διασπορά, που πλησίαζαν τα 2 δισ. δολάρια ετησίως, έχουν επίσης δυσκολέψει. Η επανενεργοποίηση της «Λίστας Περιορισμένων Συναλλαγών με την Κούβα» απαγορεύει συναλλαγές με εταιρείες όπως η Orbit SA, οδηγώντας τη Western Union στην αναστολή των μεταφορών χρημάτων προς το νησί.
Τέλος, οι εξαγωγές ορυκτών, όπως το νικέλιο και το κοβάλτιο, αντιμετωπίζουν λειτουργικά προβλήματα λόγω του ενεργειακού κόστους. Η καναδική εταιρεία Sherritt παραδέχτηκε ότι το 2025 ήρθε αντιμέτωπη με «μείζονες λειτουργικές προκλήσεις» και σχεδιάζει «προσαρμογές» για το 2026, υπό το πρίσμα της «γεωπολιτικής αβεβαιότητας στην περιοχή».