Η χθεσινή απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ αποτελεί ένα ισχυρό πλήγμα στον πυρήνα του οικονομικού προγράμματος του Ντόναλντ Τραμπ. Η ετυμηγορία των δικαστών κρίνει παράνομους τους σημαντικότερους δασμούς που επέβαλε ο Αμερικανός πρόεδρος μετά την επιστροφή του στην εξουσία, προκαλώντας άμεσους τριγμούς στην αμερικανική αγορά.

Η δικαστική ετυμηγορία ακυρώνει τους λεγόμενους "ανταποδοτικούς" δασμούς, οι οποίοι κάλυπταν το μεγαλύτερο μέρος των εισαγωγών στη χώρα. Ωστόσο, η απόφαση δεν αγγίζει συγκεκριμένους τομείς στρατηγικής σημασίας, όπως την αυτοκινητοβιομηχανία, τον χάλυβα, το αλουμίνιο και τα φαρμακευτικά προϊόντα, οι οποίοι παραμένουν υπό το προηγούμενο καθεστώς. Σύμφωνα με τον Γκρέγκορι Ντάκο, επικεφαλής οικονομολόγο της EY-Parthenon, η απόφαση αυτή θα οδηγήσει σε αισθητή μείωση του μέσου συντελεστή δασμών από το 16,8% στο περίπου 9,5%.

Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για μαζικές αποζημιώσεις, καθώς εταιρείες που έχουν ήδη καταβάλει τα ποσά αυτά ετοιμάζονται να διεκδικήσουν τα χρήματά τους πίσω. Παρόλο που το ακριβές ύψος των αποζημιώσεων παραμένει ασαφές, οι εκτιμήσεις των ειδικών για τα έσοδα του 2025 από αυτούς τους δασμούς κυμαίνονταν μεταξύ 130 και 140 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο ίδιος ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει από τα μέσα Ιανουαρίου για αποζημιώσεις "εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων" σε περίπτωση που η απόφαση ήταν αρνητική, παραπέμποντας πλέον το ζήτημα στη δικαιοσύνη.

Στο πολιτικό προσκήνιο, οι Δημοκρατικοί κυβερνήτες του Ιλινόι και της Καλιφόρνιας πιέζουν ήδη για την επιστροφή χρημάτων στους καταναλωτές και τα νοικοκυριά, με αναφορές σε ποσά που αγγίζουν τα 1.700 δολάρια ανά σπίτι. Παράλληλα, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ εξέφρασε την ανησυχία του ότι η απώλεια της δυνατότητας επιβολής δασμών στερεί από την κυβέρνηση την "ευελιξία" που απαιτείται στις διεθνείς εμπορικές διαπραγματεύσεις.

Αντιδρώντας ακαριαία, ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε νέο διάταγμα για την επιβολή παγκόσμιου δασμού 10%, ο οποίος θα ενεργοποιηθεί στις 24 Φεβρουαρίου. Όπως διευκρίνισε ο Λευκός Οίκος, ακόμη και οι χώρες που έχουν υπογράψει εμπορικές συμφωνίες θα υπόκεινται πλέον σε αυτόν τον πρόσθετο φόρο εισαγωγής. Το μέτρο αυτό βασίζεται σε νόμο του 1974 για την εξισορρόπηση του ισοζυγίου πληρωμών, όμως έχει ισχύ μόνο για 150 ημέρες. Μετά το πέρας αυτού του διαστήματος, ο Λευκός Οίκος θα χρειαστεί την έγκριση του Κογκρέσου, κάτι που φαντάζει δύσκολο δεδομένων των επερχόμενων ενδιάμεσων εκλογών και των επιφυλάξεων που εκφράζουν ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι για την εκτεταμένη χρήση δασμών.